wspomnienia

Irena Fabiańska
nestorka zawodu piel─Ögniarskiego, porucznik, nauczyciel.

Urodzi┼éa si─Ö 16 grudnia 1916 r. z Fryderyka D─ůbrowskiego i Heleny z┬á Jezierskich. Umar┼éa 18 stycznia 2002 r. w Katowicach, a Jej d┼éugie ┼╝ycie i zawodowa dzia┼éalno┼Ť─ç nierozerwalnie zwi─ůzane by┼éy z Cz┼éowiekiem.┬á W scenerii podwawelskiego grodu uzyska┼éa w 1935 r. matur─Ö w Gimnazjum Humanistycznym┬á i podj─Ö┼éa wy┼╝sze studia na Wydz. Prawa UJ.┬á Po dw├│ch latach przenios┼éa si─Ö do Uniwersyteckiej Szko┼éy Piel─Ögniarek i Higienistek tam┼╝e, ale wojna zabra┼éa Jej mo┼╝liwo┼Ť─ç uzyskania dyplomu. Posiadana wiedza i umiej─Ötno┼Ťci pozwoli┼éy jednak na podj─Öcie pracy w charakterze prze┼éo┼╝onej ÔÇ×bloku operacyjnegoÔÇŁ i prze┼éo┼╝onej krakowskiego┬á ÔÇ×Domu ZdrowiaÔÇŁ. Jednocze┼Ťnie rozpocz─Ö┼éa dzia┼éania konspiracyjne przeciw okupantowi.

W styczniu 1940 r. wysz┼éa za m─ů┼╝ za Bogus┼éawa Fabia┼äskiego ÔÇô asystenta oddz. chirurgicznego szpitala. ┼Ťw. ┼üazarza, kt├│ry r├│wnie┼╝ dzia┼éa┼é w konspiracji. W lutym1943 r. wst─ůpi┼éa do Armii Krajowej i przyj─Ö┼éa pseudonim ÔÇ×IrenaÔÇŁ. W tym czasie m─ů┼╝┬á zosta┼é skierowany do oddzia┼éu partyzanckiego w Gorcach na Podhalu. Zosta┼éa wi─Öc ┼é─ůczniczk─ů. Do┼Ť─ç szybko, bo w lutym 1944 r grozi┼éo jej aresztowanie. Lecz dzi─Öki pomocy, w tym tak┼╝e prof. dra Stanis┼éawa Szyszko i dra Jana Sp┼éawi┼äskiego, dotar┼éa do oddzia┼éu ÔÇ×SzczawaÔÇŁ I Pu┼éku Strzelc├│w Podhala┼äskich, dowodzonego przez mjra Adama┬á Stobraw─Ö. Na Podhalu prowadzi┼éa tajne kursy udzielania pierwszej pomocy przed lekarskiej w┼Ťr├│d mieszka┼äc├│w, a tak┼╝e opiekowa┼éa si─Ö chorymi i rannymi, ukrywanymi w domach zaprzyja┼║nionych g├│rali. Organizowa┼éa zbi├│rki lek├│w oraz materia┼é├│w opatrunkowych i by┼éa odpowiedzialna za ich transportowanie z Krakowa do Zakopanego.

Po ofensywie styczniowej 1945 r. wr├│ci┼éa do Krakowa i podj─Ö┼éa nauk─Ö w reaktywowanej szkole. W lutym 1946 r. uzyska┼éa dyplom i rozpocz─Ö┼éa┬á prac─Ö, jako szkolna instruktorka. Poniewa┼╝ w1948 r. m─ů┼╝ zosta┼é s┼éu┼╝bowo przeniesiony┬á na ┼Ül─ůsk podj─Ö┼éa si─Ö w Katowicach organizowania szkolnictwa piel─Ögniarskiego i w pa┼║dzierniku tego samego roku obj─Ö┼éa stanowisko kierownika szkolenia teoretycznego w Pa┼ästwowej Szkole Piel─Ögniarek i Po┼éo┼╝nych w Siemianowicach. Na polecenie Ministerstwa Zdrowia w latach 1950-1952 organizowa┼éa kursy piel─Ögniarstwa dzieci─Öcego w Bytomiu, poczym –┬á┬á w 1954 r. zosta┼éa Starszym Inspektorem Piel─Ögniarstwa w Woj. Wydz. Zdrowia, b─Öd─ůc jednocze┼Ťnie zast─Öpc─ů naczelnej piel─Ögniarki z Zespolonym Szpitalu Wojew├│dzkim w Katowicach
W 1955 r. rozpoczyna dzia┼éalno┼Ť─ç w og├│lnokrajowej grupie inicjuj─ůcej utworzenie Polskiego Towarzystwa Piel─Ögniarskiego, kt├│rego aktywnym cz┼éonkiem by┼éa do ┼Ťmierci. Mi─Ödzy innymi w pierwszej kadencji pe┼éni┼éa funkcj─Ö wiceprzewodnicz─ůcej Zarz─ůdu G┼é├│wnego, a od listopada 1956 do marca 1966 by┼éa przewodnicz─ůc─ů Zarz. Woj. PTP w Katowicach. Uczestniczy┼éa te┼╝ w przygotowaniach do przyj─Öcia┬á PTP w struktury Mi─Ödzynarodowej Rady Piel─Ögniarek. Dzia┼éa┼éa r├│wnie┼╝┬á w Zarz─ůdzie G┼é├│wnym Zwi─ůzk├│w Zawodowych, jako przedstawicielka ┼Ťrodowiska piel─Ögniarskiego.

W 1977 r. owdowia┼éa. Rok p├│┼║niej przesz┼éa na emerytur─Ö. Ale nadal aktywnie pracowa┼éa w Zarz─ůdzie Oddzia┼éu PTP w Katowicach, a od 1991 r tak┼╝e w Komisji Socjalnej ┼Üwiatowego Zwi─ůzku ┼╗o┼énierzy Armii Krajowej. Za zas┼éugi w pracy zosta┼éa uhonorowana wieloma presti┼╝owymi tytu┼éami i odznaczeniami w tym┬á w1993r Medalem ÔÇ×F. NightingaleÔÇŁ ÔÇô b─Öd─ůcym najwy┼╝szym odznaczeniem przyznawanym piel─Ögniarkom przez MCK┬á za szczeg├│lne osi─ůgni─Öcia w czasie wojny i pokoju.. Kr├│tko przed ┼Ťmierci─ů otrzyma┼éa akt nominacji na porucznika. Gdy zdrowie ju┼╝ nie pozwala┼éo na pe┼én─ů aktywno┼Ť─ç zawsze ch─Ötnie s┼éu┼╝y┼éa pomoc─ů i rad─ů i zawsze znajdowa┼éa si─Ö w kr─Ögu zainteresowania przedstawicielek zawodu. Ostatnie p├│┼é roku by┼éa przykuta do l├│┼╝ka, ale w pe┼éni sprawna intelektualnie. Nie by┼éa sama w swoim mieszkaniu. Zar├│wno Jej krewna, jak by┼ée uczennice, wsp├│┼épracownice i nast─Öpczynie po fachu, do ostatniej chwil by┼éy przy Niej. Umar┼éa wczesnym rankiem, w szpitalu, 18 stycznia 2002 r. Pochowana zosta┼éa 25 stycznia. w grobie rodzinnym na Cmentarzu Rakowieckim w Krakowie. W┼Ťr├│d ┼Ťwiadk├│w smutnej ceremonii by┼éa tak┼╝e liczna delegacja katowickiego Zarz─ůdu Wojew├│dzkiego PTP a w┼Ťr├│d nich tak┼╝e i ja.

Przykro gdy tacy ludzie┬á odchodz─ů. Pozostaje po nich nie tylko ┼╝al, ale ogromne poczucie pustki, kt├│rej nie da si─Ö zape┼éni─ç. Cz─Östo staje si─Ö to nawet niemo┼╝liwe.

Cze┼Ť─ç Jej pami─Öci

Ewa Willaume-Pielka

Materiały źródłowe:
ÔÇô dokumentacja Komisji Historycznej Woj. Zarz─ůdu Oddz. PTP w Katowicach