stanis艂aw wody艅ski

Po uko艅czeniu 75 lat wkroczy艂em w faz臋 p贸藕nej staro艣ci z prze艣wiadczeniem, 偶e nic w 偶yciu nie zdarza si臋 przypadkiem, mo偶e jest to konkluzja spowodowana ot臋pieniem, kt贸re przecie偶 objawia si臋… nasileniem my艣lenia magicznego, ale inaczej tego, 偶e to poprzez wystawion膮 na Allegro, do sprzeda偶y poczt贸wk臋 – m贸j dziadek do mnie przem贸wi艂… nie potrafi臋 sobie wyt艂umaczy膰.

Dziadek Stanis艂aw Wody艅ski

Fascynuj膮c膮 mnie korespondencj臋, napisan膮 jeszcze w 1909 r. postkart臋, przedstawiaj膮c膮 fabryk臋 dziadka, a na odwrocie zawieraj膮c膮 偶yczenia do jak przypuszczam… jego ciotecznego brata c. i k. kapitana 58 pu艂ku piechoty, zamieszka艂ego w Domu Inwalidy Wojennego we Lwowie,聽odczytuj臋 jako przes艂anie, jako sygna艂 do mnie skierowany zza grobu… 偶ebym go… z cienia zapomnienia wyci膮gn膮艂, 偶ebym te偶 si臋 z tymi gaw臋dami genealogicznymi po艣pieszy艂, bo w ko艅cu… czasu pozosta艂o mi ju偶 niewiele.

stanis艂aw wody艅skistanis艂aw wody艅skiJest co艣 niezwyk艂ego w sile tego przekazu pisemnego. Przekroczy艂 on bowiem barier臋 niespokojnego czasu- dw贸ch wojen 艣wiatowych, najazdu bolszewickiego, exodusu ze Lwowa… i znalaz艂 si臋, jak si臋 okaza艂o, po wylicytowaniu tej poczt贸wki – we Wroc艂awiu. Wygl膮da te偶 na to, 偶e sprzedaj膮cy… dobra艂 si臋 do walizki z innymi poczt贸wkami, przes艂anymi na adres c.i k. kapitana W艂adys艂awa Ryznerskiego, jego 偶ony 艁ucji i c贸rki Stefani, z kt贸rymi, bez dw贸ch zda艅 jestem spokrewniony przez prababk臋 Ann臋, c贸rk臋 J贸zefa, wnuczk臋 te偶 J贸zefa i prawnuczk臋 Bazylego Ryznerskiego. To byli moi pradziadowie po k膮dzieli.

Dziadek Stanis艂aw wychyn膮艂 si臋 materialnie po raz pierwszy… w ksi臋dze zapowiedzi przed艣lubnych parafii Nozdrzec, w kt贸rej to proboszczem by艂 jego wuj ks. Walenty Ryznerski, a wikarym… siostrzeniec tego ksi臋dza , brat dziadka, kt贸ry – kiedy dziadek w 1878 r. szykowa艂 si臋 do 艣lubu, obj膮艂 po zmar艂ym wuju parafi臋 – ks. Boles艂aw Wody艅ski.

By艂 to wielkiej urody, zawieraj膮cy wiele genealogicznych informacji – wpis, przestawiaj膮cy dziadka jako:
„Pan Stanis艂aw Wody艅ski zarz膮dca folwarku (w Paw艂okomie) i urlopowany 偶o艂nierz 20 pu艂ku piechoty, urodzony w D臋bowcu, syn 艣p. Grzegorza i 艣p. Anny z Ryznerskich obrz膮dku 艂aci艅skiego, lat 23.”

stanis艂aw wody艅skistanis艂aw wody艅skistanis艂aw wody艅skiPotem, kolejny raz dziadek, objawi艂 si臋 na 艂amach „Kuryera Lwowskiego” z 1894 roku.

stanis艂aw wody艅skiW 1897 r. dziadek, jak wynika z metryki urodzin mojego ojca, nast臋pnie z metryk jego m艂odszego brata Mariana i zmar艂ego w dzieci艅stwie Marcina… mieszka艂 w Gr臋bowie.

stanis艂aw wody艅skiNie mam wiedzy, kiedy dok艂adnie i w jakich okoliczno艣ciach dziadek pojawi艂 si臋 przesz艂o dwie艣cie kilometr贸w dalej na wschodzie. Co go tam zagna艂o albo zwabi艂o, ale najm艂odsza jego c贸rka Walentyna urodzi艂a si臋 w 1902 roku ju偶 w Jasionowie, kt贸ry w tamtych czasach dla Podhorc贸w odgrywa艂 rol臋 centrum administracyjnego. Znajdowa艂a si臋 tam poczta.

stanis艂aw wody艅skiW艂a艣nie stamt膮d, w 1909 r. dziadek sk艂ada艂 ciep艂e 偶yczenia kapitanowi W艂adys艂awowi Ryznerskiemu.

stanis艂aw wody艅skiPoczt贸wka z D臋bowca adresowana do dziadka do Jasionowa

W tym miejscu nale偶y przypomnie膰 o tym, 偶e dziadek urodzi艂 si臋 164 lata temu i 偶e umar艂 27 lat przed moimi urodzinami.聽To s膮 bowiem te przeszkody czasu, kt贸rych teraz tak trudno przezwyci臋偶y膰. Od wielu bowiem lat, nie 偶yje ju偶 nikt, kto dziadka Stanis艂awa zna艂.

Ja jednak – odczuwam – nawi膮zan膮 z dziadkiem 艂膮czno艣膰 i prawie mam go przed oczami.聽Jestem przekonany, i偶 to… 偶e fizjonomicznie jeste艣my do siebie podobni… to jego zas艂uga.

stanis艂aw wody艅skim贸j ojciec

stanis艂aw wody艅skija, autor

stanis艂aw wody艅skistryj Zdzis艂aw

stanis艂aw wody艅skistryj J贸zef

stanis艂aw wody艅skistryj Marian

stanis艂aw wody艅skiciotka Helena

stanis艂aw wody艅skikuzyn Marian

stanis艂aw wody艅skikuzyn Mieczys艂aw

stanis艂aw wody艅skikuzynka Danuta

呕e te偶 tak nasz dziadek wygl膮da艂… 偶e by艂, tak jaki i my- masywnie zbudowanym, przy czym… bardzo pewnym siebie m臋偶czyzn膮.聽Ta pewno艣膰 siebie wyprowadzi艂a dziadka z bardzo za艣ciankowego D臋bowca w 艣wiat.

Mia艂 liczn膮 rodzin臋 na utrzymaniu, pi臋ciu syn贸w: Adama, J贸zefa, Zdzis艂awa, Stanis艂awa, Mariana i trzy c贸rki: Helen臋, Wand臋, Walentyn臋.聽Babcia Helena umar艂a jeszcze przed wybuchem I Wojny 艢wiatowej, a dziadka podczas ofensywy rosyjskiej na tamte tereny, Austriacy ewakuowali do Sasowa, miejscowo艣ci po艂o偶onej pod Z艂oczowem. Tam, najprawdopodobniej w 1916 r., dziadek zmar艂 w wieku 62 lat na gryp臋 hiszpank臋.

stanis艂aw wody艅skiCmentarz w Sasowie

stanis艂aw wody艅skiGnany na staro艣膰 przejmuj膮c膮 nostalgi膮 do stron rodzinnych, wielokrotnie odwiedza艂em ziemi臋, po kt贸rej dziadek Stanis艂aw i jego 偶ona babcia Helena st膮pali.

Przyje偶d偶a艂em do Podhorc贸w, szuka艂em miejsc, w kt贸rych wtedy tam 偶yli. Otwiera艂y si臋 przede mn膮 przestrzenie na kt贸rych, kiedy艣 usytuowany by艂 dziadka w Podhorcach folwark na Zwierzy艅cu i cegielnia obok.

stanis艂aw wody艅skistanis艂aw wody艅skiPracownicy cegielni w Podhorcach,
po 艣rodku siedzi Stanis艂aw Wody艅ski – m贸j ojciec.

Szuka艂em miejsca w pa艣mie Woroniak贸w, u kt贸rych podn贸偶a – dziadek wydobywa艂 do produkcji kafli i dach贸wek glin臋,

stanis艂aw wody艅skiJednak przyznam szczerze, nigdy nie czu艂em z nim wtedy tak wielkiej blisko艣ci, jak tej teraz, kt贸ra… z jego w艂asnor臋cznego pisma do mnie emanuje.

Dziadek by艂 niew膮tpliwie przedsi臋biorczym cz艂owiekiem. Kiedy mia艂 zaledwie 23 lata, by艂 ju偶 szefem, zarz膮dc膮, kieruj膮cym innymi lud藕mi. W zakolu Sanu w okolicach Ulicza i Dynowa w 1894 r. , co wiemy z Kuriera Lwowskiego, da艂 si臋 pozna膰 jako kompetentny dow贸dca akcji walki z po偶arami las贸w w tamtej okolicy. Dzier偶awi艂 maj膮tki rolne albo nimi zarz膮dza艂, by w ko艅cu osi膮艣膰 na swoim na Kresach, 100 kilometr贸w na p贸艂nocny wsch贸d za Lwowem. Mo偶e o wyborze miejsca, zadecydowa艂y pok艂ady gliny, kt贸re pozwoli艂y mu zbudowa膰 i rozwin膮膰 cegielni臋? Nie wiem, ale to na pewno mam po dziadku, 偶e si臋 te偶 zainteresowa艂em si臋 tym surowcem i przez 20 lat w Manufakturze Ceramiki Artystycznej w Branicach wykonywa艂em rze藕by z gliny.

stanis艂aw wody艅skiManufaktura ceramiki artystycznej Stanis艂awa Wody艅skiego w Branicach

Na zako艅czenie tego spotkania, kt贸re wywo艂a艂a, wylicytowana przeze mnie na Allegro poczt贸wka, musz臋 mu powiedzie膰; Kochany Dziadku zawsze za Tob膮, mimo 偶e Ciebie nie zna艂em… t臋skni艂em. Zajmowa艂e艣 i zajmujesz moj膮 wyobra藕ni臋, my艣li i pami臋膰, szczeg贸lnie teraz, kiedy musz臋 Ci powiedzie膰, 偶e jestem ostatnim, 偶yj膮cym jeszcze wnukiem… nosz膮cym Twoje nazwisko.

Masz wprawdzie jeszcze dw贸ch prawnuk贸w Wody艅skich, ale jednego z nich Pan B贸g obdarzy艂 c贸rkami, a drugi jest starym kawalerem i nie zanosi si臋 na to, 偶e si臋 dorobi m臋skiego potomka.

Za to Twoje c贸rki licznie powieli艂y Twoje geny tak, 偶e sam si臋 gubi臋 w liczeniu ca艂ej rzeszy Twojego potomstwa, w艣r贸d kt贸rego – jest tak偶e – sze艣cioro moich wnucz膮t, w tym wnuk, kt贸ry urodzi艂 si臋 dok艂adnie w 55 rocznic臋 moich urodzin i ma na imi臋 Stanis艂aw.

1 KOMENTARZ

  1. Dzisiaj w ko艅cu dotar艂a do mnie kartka pocztowa, wys艂ana przez mojego dziadka Stanis艂awa z Jasionowa w 1909 r. Poczt贸wka zosta艂膮 wykonana, o czym 艣wiadczy sygnatura, w dolnym lewym rogu… w s艂ynnym zak艂adzie wydawniczym Adolfa Hegedusa we Lwowie. Z grafiki przedstawiaj膮cej fabryk臋 dach贸wek i wyrob贸w cementowych Stanis艂awa Wody艅skiego w Podhorcach, mo偶na si臋 teraz, po zeskanowaniu dowiedzie膰, i偶 produkowano w niej r贸wnie偶 …. cementowe nagrobki. Ogl膮daj膮c bli偶ej szczeg贸艂y, wida膰 te偶 inne urz膮dzenia na podstawie kt贸rych mo偶na stworzy膰 w miar臋 precyzyjny opis tego przedsi臋wzi臋cia, sprzed 109 lat. Pewnie nie by艂o w nim pieca Hoffmana, bo nie wida膰 komina,a dach贸wki wypalano pod go艂ym niebem, razem z ceg艂ami. Dzisiaj te偶 odwiedzi艂 nas, mieszkaj膮cy w Gliwicach wnuk… imiennik nadawcy poczt贸wki, jego praprawnuk- Stach. A poczt贸wk臋 wylicytowa艂em 13 listopada w 艣wi臋to mojego, naszego patrona Stanis艂awa Kostki. Mo偶ecie si臋 ze mnie 艣mia膰 ale, wg. mnie… nie s膮 to 偶adne- zdarzenia przypadkowe. Dosta艂em po prostu… gratyfikacj臋 od przodk贸w, o kt贸rych pami臋膰 staram si臋 dba膰.