magnuszewski

Nigdy nie spodziewa艂em si臋, 偶e moje spotkanie z histori膮 2. Pu艂ku Saper贸w Kaniowskich, podczas dzia艂a艅 zwi膮zanych z przywr贸ceniem obchod贸w 艣wi臋ta pu艂kowego tej formacji w 2007 r., przerodzi si臋 w co艣 wi臋cej ni偶 tylko w jednorazowe spotkanie z przesz艂o艣ci膮 kaniowczyk贸w.

Gdy wracam pami臋ci膮 do tamtego zdarzenia, wszystko z perspektywy ponad dziesi臋ciu lat uk艂ada si臋 w ca艂o艣膰, wr臋cz w pewien nieznany mi w贸wczas, plan. Jego realizacja doprowadzi艂a do powstania ksi膮偶ki „Zapomniany” kaniowczyk pp艂k Stanis艂aw Magnuszewski (1888-1968). Ukaza艂a si臋 ona we wrze艣niu 2018 r. a wi臋c w 130. rocznice urodzin jej bohatera.

Pierwsze informacje z 2008 r. na temat pp艂k. Stanis艂awa Magnuszewskiego, nie zapowiada艂y tego, co mia艂o nast膮pi膰 p贸藕niej, kiedy w 2012 r. odnalaz艂 mnie pan Stanis艂aw Konopka, bratanek Bronis艂awy Magnuszewskiej, ostatniej 偶ony bohatera tej ksi膮偶ki. Nasze pierwsze rozmowy ukaza艂y mi, jak ma艂o wiem na temat tego oficera. Wgl膮d w ocalone po nim archiwalia pozwoli艂y na nowo zapozna膰 si臋 z prawdziwym 偶yciorysem tego dow贸dcy. Kiedy pan Stanis艂aw Konopka poprosi艂 mnie o napisanie prawdy o swoim wuju, sta艂o si臋 to swoistym zobowi膮zaniem wobec niego i tego, kt贸ry odszed艂 w ciszy i milczeniu, zabieraj膮c ze sob膮 bolesn膮 prawd臋. Kolejne tygodnie up艂ywa艂y mi na wst臋pnej analizie przekazanych pami膮tek, kt贸re jeszcze w tym samym roku pos艂u偶y艂y do nakre艣lenia szkicu biografii pp艂k. Stanis艂awa Magnuszewskiego. Rys ten pozwoli艂 ujawni膰 trudne i skrywane przez tego oficera wydarzenia, kt贸re przechowywane w rodzinnym i wojskowym archiwum, nieodnalezione na czas, nie ukaza艂y wielu istotnych fakt贸w z jego 偶yciorysu, przyczyniaj膮c si臋 tym samym do jego zniekszta艂cenia, ze szkod膮 dla podpu艂kownika.

To by艂 jednak dopiero pocz膮tek. W dalszych latach powstawa艂y nowe publikacje, profil podpu艂kownika na Facebooku oraz projekt koloryzacji jego zdj臋膰. Uda艂o si臋 r贸wnie偶 zrekonstruowa膰 mundur naszego bohatera, w jakim dowodzi艂 pu艂awskimi kaniowczykami. To nietypowe wyposa偶enie da艂o mi dodatkowe mo偶liwo艣ci podczas organizacji 艣wi臋ta pu艂kowego czy prowadzenia wyk艂ad贸w o 偶yciu pp艂k. Stanis艂awa Magnuszewskiego i jego saperach. Wp艂ywa艂o ono w istotny spos贸b na wi臋ksze zainteresowanie tematem, a tym samym poznanie historii nieprzeci臋tnego cz艂owieka. Gdy w 2015 r., w Centralnym Archiwum Wojskowym, odkryto akta osobowe i odznaczeniowe po pp艂k. Stanis艂awie Magnuszewskim, a w nich nieznane nikomu fakty podj膮艂em si臋 du偶ego wyzwania.

Jest nim ta w艂a艣nie ksi膮偶ka o losach jednego z wielu bohater贸w walcz膮cych o nasz膮 niepodleg艂o艣膰 i granice naszej Ojczyzny. Synu powsta艅ca styczniowego, kt贸ry ze wzgl臋du na trudn膮 sytuacj臋 rodzinn膮 zosta艂 oddany na wychowanie swojemu wujostwu. Tak, jak jego wuj swoje losy zwi膮za艂 z wojskiem, rozpoczynaj膮c s艂u偶b臋 w carskim 10. Batalionie Saper贸w. W 1917 r. dosta艂 si臋 w szeregi I Korpusu Polskiego na Wschodzie, gdzie podczas walk o Bobrujsk dos艂u偶y艂 si臋 miana bohatera Osipowicz. Po rozwi膮zaniu korpusu i pr贸bach dostania si臋 do Murma艅ska zosta艂 na trwa艂e rozdzielony ze swoj膮 rodzin膮, dostaj膮c si臋 do wi臋zienia bolszewickiego w Worone偶u. Po ucieczce z niego przez p贸艂 roku, na piechot臋 i za po艣rednictwem kolei wraca艂 do Polski, przep艂ywaj膮c wp艂aw rzek臋 Berezyn臋. Po dotarciu do Bia艂egostoku 聽zosta艂 aresztowany jako szpieg bolszewicki. Po zwolnieniu go z obozu otrzyma艂 przydzia艂 do Wojaka Polskiego w 1920 r. Jako dow贸dca 8. Batalionu Saper贸w bra艂 udzia艂 w dzia艂aniach wojennych 1920 r. Po ich zako艅czeniu awansowa艂 do stopnia podpu艂kownika i by艂 zast臋pc膮 dow贸dcy 1. Pu艂ku Saper贸w Legion贸w w Modlinie, a od 1925 r. dow贸dc膮 9. Pu艂ku Saper贸w w Brze艣ciu nad Bugiem, gdzie zasta艂 go zamach majowy, kt贸rego nie popar艂. Zosta艂 w贸wczas przeniesiony na stanowisko dow贸dcy 2. Pu艂ku Saper贸w Kaniowskich w Pu艂awach, gdzie pe艂ni艂 je do 1932 r.

W wolnej Polsce nie dane by艂o mu cieszy膰 si臋 zbyt d艂ugo swoimi dokonaniami. Usuni臋ty z Wojska Polskiego w 1932 r. wobec braku poparcia zamachu majowego i zbyt demokratycznego podej艣cia w stosunku do swoich podw艂adnych, podzieli艂 losy wielu 偶o艂nierzy, kt贸rych nie oszcz臋dzono z racji ich zas艂ug, komplikuj膮c ich dalsze losy. Naszemu bohaterowi nie pozwolono nawet broni膰 zagro偶onego kraju w 1939 r. Ci臋偶kie lata okupacji niemieckiej i zniewolenie narodu po 1944 r. nie da艂y mo偶liwo艣ci zrehabilitowania tego zas艂u偶onego oficera. W nowych realiach politycznych nie uznano jego zas艂ug jako kawalera Krzy偶a Virtuti Militari i blisko 30 lat s艂u偶by wojskowej uznaj膮c jedynie, 偶e zas艂uguje na emerytur臋 starcz膮. Aby zwi膮za膰 koniec z ko艅cem i m贸c normalnie egzystowa膰 prowadzi艂 praktyk臋 lekarsk膮 do 1966 r., wykorzystuj膮c umiej臋tno艣ci medyczne nabyte podczas dzia艂a艅 wojennych i okupacji niemieckiej.

Stanis艂aw Magnuszewski odszed艂 od nas p贸艂 wieku temu, ale pami臋膰 o nim przetrwa艂a i mo偶e trwa膰 dalej. Spe艂niaj膮c pro艣b臋 pana Stanis艂awa Konopki i podw艂adnych pp艂k. Stanis艂awa Magnuszewskiego teraz to dzi臋ki Pa艅stwu mo偶liwe jest dalsze ocalenie pami臋ci bohatera tej ksi膮偶ki.

magnuszewski

Nak艂ad tej publikacji to tylko 650 szt., a ka偶da z nich b臋dzie odr臋cznie numerowana. Posiada 342 str. i zawiera blisko 520 zdj臋膰. Ksi膮偶ka powsta艂a wy艂膮cznie nak艂adem w艂asnym autora. Ju偶 dzisiaj mo偶na j膮 zamawia膰 pisz膮c na m贸j adres autora i wydawcy: fenix57@o2.pl