serwituty kr贸lestwo

Serwituty zosta艂y szczeg贸艂owo przedstawione na stronie Serwituty – wolno艣ci, s艂u偶ebno艣ci. Serwituty w聽zaborze pruskim by艂y znoszone od ok. 1808 do ok. 1872. W艂adze Ksi臋stwa Pozna艅skiego znios艂y serwituty ustaw膮 regulacyjn膮 wydan膮 w 1823 r., wykonanie zako艅czy艂o si臋 w 1872 r.

Likwidacja serwitut贸w w zaborze pruskim by艂a zwi膮zana z procesami uw艂aszczeniowymi. Najbardziej rozci膮gni臋ta w czasie okaza艂a si臋 reforma uw艂aszczeniowa w聽Prusach. By艂a to tzw. 鈥瀙ruska droga do kapitalizmu鈥, czyli odg贸rne, stopniowe uw艂aszczenie ch艂op贸w za odszkodowaniem, z zapewnieniem przewagi ekonomicznej i politycznej聽ziemia艅stwa, tak by nie zmieni膰 rewolucyjnie podstaw gospodarki pa艅stwa. W latach 1807鈥1872 stopniowo uw艂aszczono ch艂op贸w (nadano im ziemi臋 przez nich uprawian膮 na w艂asno艣膰) za odszkodowaniem w formie nadzia艂u ziemi lub w formie pieni臋偶nej. Wraz z uw艂aszczeniem dokonano likwidacji聽serwitut贸w,聽wsp贸lnot gruntowych, komasacji i regulacji grunt贸w. Dzi臋ki temu nie dopuszczono do rozdrobnienia gospodarstw ch艂opskich, co nast膮pi艂o w聽Galicji.

Proces uw艂aszczenia na ziemiach pruskich i likwidacji serwitut贸w w zaborze pruskim przebiega艂 nast臋puj膮co:

  • 1799 鈥 zamiana pa艅szczyzny na czynsz w dobrach kr贸lewskich, pocz膮tkowo dobrowolna od 1808 obowi膮zkowa,
  • 1807 鈥 likwidacja podda艅stwa, zale偶no艣ci osobistej, wymogu zgody pana feudalnego na czynno艣ci prawne ch艂op贸w, przywi膮zania do ziemi, s膮downictwa dominialnego i pozwolenie na swobodny obr贸t ziemi膮,
  • 1808 鈥 uw艂aszczenie ch艂op贸w w dobrach pa艅stwowych, z wykupem 艣wiadcze艅 podda艅czych,
  • 1811 鈥 uw艂aszczenie ch艂op贸w w dobrach prywatnych na podstawie dobrowolnych um贸w lub z urz臋du, za odszkodowaniem dla feuda艂a w ziemi i sp艂at膮 renty feudalnej, zniesienie serwitut贸w,
  • 1816 鈥 ograniczenie reformy z 1811, rezygnacja z uw艂aszczenia z urz臋du, dozwolenie zawierania um贸w dobrowolnych tylko przez zamo偶niejszych ch艂op贸w
  • 1821 鈥 tzw. reluicja, wykup powinno艣ci ch艂opskich dla og贸艂u gospodarstw,
  • 1823 i 1836 鈥 cz臋艣ciowe uw艂aszczenie w Wielkim Ks. Pozna艅skim, dla ch艂op贸w w dobrach prywatnych i pa艅stwowych, na podstawie dobrowolnej umowy i odszkodowaniem w ziemi, got贸wce, naturze lub pa艅szczy藕nie, 1823 – ustawa regulacyjna,
  • 1848-1850 鈥 dopuszczenie do regulacji uw艂aszczeniowych wszystkich gospodarstw, na podstawie dobrowolnych um贸w, za odszkodowaniem, zniesienie powinno艣ci i uprawnie艅 feudalnych,
  • 1858 鈥 powszechne zawieranie um贸w regulacyjnych,
  • 1865-1872 鈥 sp艂ata zobowi膮za艅 ch艂opskich, tak偶e dzi臋ki pomocy pa艅stwa i instytucji bankowych.

Zobacz wi臋cej na temat serwitut贸w:

Serwituty 鈥 wolno艣ci (og贸lnie o serwitutach)
Serwituty 鈥 ustawowa likwidacja serwitut贸w na terenie b. Kr贸lestwa Kongresowego
Serwituty 鈥 szczeg贸艂owe zasady likwidacji serwitut贸w w Kr贸lestwie Polskim w oparciu o ustaw臋
Serwituty 鈥 likwidacja serwitut贸w na ziemiach wschodnich