poradnik

Historia Pracowni Antroponimicznej si臋ga roku 1953, w kt贸rym zosta艂a powo艂ana w ramach PAN pod kierownictwem prof. Witolda Taszyckiego. Wchodzi艂a kolejno w sk艂ad Zak艂adu J臋zykoznawstwa PAN, IBL-u PAN i Instytutu J臋zyka Polskiego PAN. Obecnie jest cz臋艣ci膮 Zak艂adu Onomastyki Polskiej IJP PAN.

[Kierownicy:]
1953 – 1971 – prof. dr. hab. Witold Taszycki.
1971 – 1992 – prof. dr hab. Maria Malec
Od 1993 – prof. dr hab. Aleksandra Cie艣likowa.

[Dorobek:]
G艂贸wnym zadaniem Pracowni, do kt贸rego zosta艂a powo艂ana by艂o opracowanie zapocz膮tkowanego przez prof. Taszyckiego dzie艂a: S艂ownik staropolskich nazw osobowych. Zesp贸艂 opracowuj膮cy, a potem redaguj膮cy S艂ownik z biegiem lat ulega艂 zmianom. Od 1. do 7. tomu w sk艂ad zespo艂u redakcyjnego wchodzili:聽

  • M. Bobowska-Kowalska,
  • A. Dudek-Cie艣likowa,
  • Z. Klimek,
  • M. Malec,
  • K. Rymut,
  • A Turasiewicz,

ponadto od 2. tomu:

  • J. Czerna Szymowa
  • Z. Kowalik-Kaletowa,

za艣 od t. 4:

  • E. Supranowicz

Nazwiska innych wsp贸艂pracownik贸w znajduj膮 si臋 we Wst臋pie do 1. tomu S艂ownika.

S艂ownik ukazywa艂 si臋 pod red. W. Taszyckiego, za艣 tom 7. (suplement) pod kierunkiem M. Malec. Recenzentami byli: L. Zabrocki (germanista) i M. Karpluk.

S艂ownik by艂 pierwszym tego rodzaju dzie艂em 藕r贸d艂owo-historycznym w ca艂ej S艂owia艅szczy藕nie. Autorzy S艂ownika zostali odznaczeni nagrod膮 Sekretarza Naukowego PAN w r. 1979.

[Opracowania i monografie zwi膮zane ze聽S艂ownikiem staropolskich nazw osobowych聽:]
W r. 1993 ukaza艂 si臋 „Index a tergo” do聽S艂ownika staropolskich nazw osobowych聽pod red. A. Cie艣likowej i M. Malec.

Uczniowie prof. Taszyckiego podj臋li pr贸b臋 opracowania etymologii i motywacji (obja艣nienie pochodzenia imion i nazwisk) w dziele:聽S艂ownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych聽pod red. A. Cie艣likowej, M. Malec i K. Rymuta sk艂adaj膮cy si臋 z 6 cz臋艣ci autorskich:

  • cz. 1. –聽Odapelatywne nazwy osobowe, opr. A. Cie艣likowa przy wsp贸艂udziale J. Szymowej i K. Rymuta, Krak贸w 2000.
  • cz. 2. –聽Nazwy osobowe pochodzenia chrze艣cija艅skiego, opr. M. Malec, Krak贸w 1995.
  • cz. 3. –聽Odmiejscowe nazwy osobowe, opr. Z. Kaleta przy wsp贸艂udziale E. Supranowicz i J. Szymowej, Krak贸w 1997.
  • cz. 4. –聽Nazwy osobowe pochodz膮ce od etnik贸w, opr. E. Supranowicz, Krak贸w 1997.
  • cz. 5. –聽Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego, opr. Z. Klimek, Krak贸w 1997.
  • cz. 6. –聽Nazwy heraldyczne, opr. M. Bobowska-Kowalska, Krak贸w 1995.

Opr贸cz opracowa艅 typu s艂ownikowego powsta艂y syntezy obejmuj膮ce poszczeg贸lne kategorie nazw osobowych:

  • 1971 – M. Malec,聽Budowa morfologiczna staropolskich z艂o偶onych imion osobowych, Wroc艂aw.
  • 1981 – Z. Kowalik-Kaleta,聽Staropolskie nazwy osobowe motywowane przez nazwy miejscowe, Wroc艂aw.
  • 1982 – M. Malec,聽Staropolskie skr贸cone nazwy osobowe od imion dwucz艂onowych, Wroc艂aw.
  • 1990 – A. Cie艣likowa,聽Staropolskie odapelatywne nazwy osobowe, Wroc艂aw.
  • 1991 – A. Cie艣likowa,聽Derywacja paradygmatyczna w staropolskiej antroponimii, Krak贸w
  • 1994 – M. Malec,聽Imiona chrze艣cija艅skie w 艣redniowiecznej Polsce, Krak贸w.

Z zakresu antroponimii por贸wnawczej ukaza艂a si臋 praca Z. Kalety:聽Ewolucja nazwisk s艂owia艅skich, Krak贸w 1991.
W obr臋bie Pracowni powsta艂a te偶 praca E. Supranowicz:聽Nazwy ulic Krakowa, Krak贸w 1995.

Na dorobek Pracowni sk艂adaj膮 si臋 ponadto liczne publikacje jej cz艂onk贸w, rozprawy, artyku艂y, recenzje, kt贸rych jest kilkaset. Trzeba te偶 podkre艣li膰 udzia艂 cz艂onk贸w Pracowni w krajowych i mi臋dzynarodowych kongresach, cz艂onkostwo w s艂owia艅skich i mi臋dzynarodowych organizacjach onomastycznych.

W ci膮gu swojej historii Pracownia mo偶e si臋 poszczyci膰 uzyskaniem stopni naukowych:

  • 2 profesor贸w: M. Malec (1996), A. Cie艣likowa (1997)
  • doktora hab.: Z. Kaleta (1991)
  • 5 doktor贸w: Z. Klimek, A. Turasiewicz, E. Supranowicz, M. Bobowska-Kowalska, K. Skowronek.

[Wsp贸艂czesno艣膰:]
Obecnie Pracownia Antroponimiczna wchodzi w sk艂ad Zak艂adu Onomastyki Polskiej kierowanego przez prof. K. Rymuta.

[Sk艂ad Pracowni:]
Kierownik – prof. dr hab. Aleksandra Cie艣likowa

Pracownicy:
– dr Ma艂gorzata Magda-Czekaj
– dr Katarzyna Skowronek
– dr El偶bieta Supranowicz
– mgr Janina Szymowa

Wsp贸艂pracuj膮 z nami emerytowani pracownicy:
– prof. dr hab. Maria Malec
– dr Zygmunt Klimek.

– Opracowywane tematy to om贸wiony wy偶ej聽S艂ownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych聽(ukaza艂 si臋 drukiem).
– Rozpocz臋to opracowanie „Antroponimii Polski od XVI – XVIII w„.
– Rozprawy i artyku艂y w ramach tematu „Historyczne i wsp贸艂czesne procesy kszta艂towania imion i nazwisk„.
– Pod kierownictwem A. Cie艣likowej zosta艂a opracowana w ramach grantu „Fleksja wsp贸艂czesnych nazw w艂asnych” (baza danych).

Pracownia Antroponimiczna odpowiada na liczne pytania kierowane z Polski i zagranicy o pochodzenie i wyja艣nienie nazwisk. Udzielamy porad Urz臋dom Stanu Cywilnego dotycz膮cych nadawanych imion. Pracownicy uczestnicz膮 w pracach licznych Komisji i komitet贸w redakcyjnych (Onomastica – A. Cie艣likowa, sekretarz redakcji, M. Malec; J臋zyk Polski – M. Malec). Uczestnicz膮 te偶 w pracach osrodk贸w zagranicznych, np. opracowanie genezy nazwisk pochodzenia polskiego w聽Dictionary of American Family Names, Oxford University Press (A. Cie艣likowa).

Samodzielni pracownicy nauki s膮 te偶 zapraszani jako recenzenci prac doktorskich i habilitacyjnych przez liczne uniwersytety.

[Adres:]
Instytut J臋zyka Polskiego / Pracownia Antroponimiczna
al.聽Mickiewicza 31
31-120 Krak贸w

tel.: 0 (prefix) 12 632-56-92, w. 122
fax: 0 (prefix) 12 – 632-87-13

藕r贸d艂o: witryna Pracowni聽Antroponimicznej

Zobacz wi臋cej w artykule: Pochodzenie nazwiska