polska

[poj臋cie Polonii]

Pocz膮tkowo przez Poloni臋 rozumiano ca艂o艣膰 polskiej grupy emigruj膮cej poza obszar ziem polskich (i jej potomk贸w), w tym r贸wnie偶 autochtoniczne skupiska polskie zamieszkuj膮ce w krajach o艣ciennych (mniejszo艣ci narodowe).

W w臋偶szym rozumieniu Polonia to jedynie Polacy i osoby pochodzenia polskiego, kt贸re zachowa艂y poczucie zwi膮zk贸w z polsk膮 kultur膮. Termin u偶ywany ju偶 w XIX w., w okresie masowej emigracji z ziem polskich.

Inaczej, Polonia to polskie grupy etniczne i mniejszo艣ci narodowe zamieszka艂e poza terenem ziem etnicznie polskich i terenem pa艅stwa polskiego.

[liczebno艣膰]

Przed 1914 z trzech zabor贸w wyemigrowa艂o 5 mln os贸b, z czego powr贸ci艂o do kraju ok. 1,5 mln.
W latach 1918-1939 wyemigrowa艂o ponad 2,1 mln os贸b, w latach 1955-1980 ok. 600 tys. os贸b.

Ustalenie liczebno艣ci Polonii w poszczeg贸lnych krajach jest niezwykle trudne z uwagi na rozmaite kryteria przyjmowane w statystykach pa艅stw osiedlenia.

[wi臋ksze skupiska]

[historia]

W XVIII i pierwszej po艂owie XIX w. Polacy zamieszkuj膮cy Europ臋, Ameryk臋 P贸艂nocn膮 i Po艂udniow膮 walczyli o niepodleg艂o膮膰 wielu pa艅stw, m.in. Stan贸w Zjednoczonych, Brazylii, Argentyny, Boliwii i Peru, uczestniczyli w wydarzeniach Wiosny Lud贸w, Komuny Paryskiej, rewolucji i wojny domowej w Rosji (1917-1920), bili si臋 na r贸偶nych frontach obu wojen 艣wiatowych.

Polonia i Polacy na przestrzeni dziej贸w w r贸偶norodny spos贸b organizowali w swoich krajach zamieszkania pomoc moraln膮, materialn膮 i wojskow膮 dla kraju ojczystego.

Po II wojnie 艣wiatowej 艂膮czno艣膰 Polonii z krajem zosta艂a prawie ca艂kowicie przerwana na skutek „zimnej wojny”.

Po 1956 nawi膮zano ponownie kontakty (powsta艂o Towarzystwo 艁膮czno艣ci z Poloni膮 Zagraniczn膮 Polonia), o偶ywione w latach 70. – rozwin臋艂a si臋 wsp贸艂praca ekonomiczno-handlowa (powsta艂y firmy polonijne). Polonia wspomaga艂a m.in. budow臋 Szk贸艂 Tysi膮clecia, odbudow臋 Zamku Kr贸lewskiego w Warszawie, budow臋 Centrum Zdrowia Dziecka.

W latach 90. nast膮pi艂 pe艂ny rozw贸j stosunk贸w Polonii z krajem i zmiana ich charakteru.

W 1990 powsta艂o stowarzyszenie Wsp贸lnota Polska.

W 1992 obradowa艂 w Krakowie pierwszy po II wojnie 艣wiatowej Zjazd Polonii i Polak贸w z Zagranicy, na kt贸rym poruszano problemy wsp贸艂pracy z Poloni膮, pomocy dla Polak贸w ze Wschodu, a tak偶e zaapelowano o zagwarantowanie praw mniejszo艣ciom polskim w krajach postkomunistycznych.

W czerwcu 1996 w Krakowie odby艂 si臋 I Zjazd Przedstawicieli Dom贸w Polskich i Dom贸w Polonii, w kt贸rym uczestniczy艂o ponad 40 przedstawicieli z 17 kraj贸w, dyskutuj膮c na temat kondycji i roli Dom贸w Polskich, b臋d膮cych „ma艂ymi ojczyznami” dla Polak贸w mieszkaj膮cych poza granicami kraju. Zjazdowi towarzyszy艂a wystawa W 60. rocznic臋 deportacji ludno艣ci polskiej do Kazachstanu w krakowskim Domu Polonii.

藕r贸d艂o: Wielka Internetowa Encyklopedia Multimedialna