nazwiska

stan obecny

W 1992 roku w Polsce by艂y 83 osoby (m臋偶czy藕ni i kobiety) nosz膮ce nazwisko Zadarnowski.

historia

Historia rodu Zadarnowskich i Zadarnowa jest stara, wi膮偶e si臋 ze z艂otym wiekiem panowania Zygmunt贸w: Zygmunt I Stary (1506-1548), a nast臋pnie jego syn Zygmunt August (1548-1572). Okres ten odznacza艂 si臋 rozkwitem gospodarczym i kulturalnym kraju. Kr贸lewska ma艂偶onka Bona aktywnie popiera艂a dzia艂ania szlachty i magnat贸w podnosz膮ce znaczenie Polski w艣r贸d pa艅stw s膮siaduj膮cych. Bona zak艂ada艂a liczne miasta, dba艂a o rozw贸j ju偶 istniej膮cych miast odwiedzaj膮c je, a w艣r贸d nich ksi膮偶臋ce miasto Kobry艅. Wcze艣niej, miasto by艂o w艂asno艣ci膮 kilku w艂adc贸w, dlatego na przestrzeni dziej贸w go艣ci艂o ich kilka razy.

W trakcie kr贸lewskich podr贸偶y by艂y okazje do podejmowania w艂adcy, jego odpoczynku i organizowania rozrywek – g艂贸wnie 艂ow贸w. Bory poleskie, bogate w zwierzyn臋 艂own膮 dostarcza艂y kr贸lewskiej parze, rozmi艂owanej w polowaniach, wielu trofe贸w godnych odnotowania w kronikach.

Ponadto, zasiedlanie nowych teren贸w Polesia sprowadza艂o tu szlacht臋 z r贸偶nych stron Polski. 艢wiadczy艂 o tym herb聽鈥濺otu艂d”.聽Jego ojczyzn膮 by艂y okolice Krakowa. W powiecie czy偶yckim herb ten by艂 znany od 1296 roku, na Litwie od 1700, na Warmii od 1750.

W tym czasie w 鈥濳ot贸wce” gospodarzy艂 zamo偶ny聽Rotu艂d, (herb聽鈥濺otu艂d”:聽w polu czerwonym p贸艂 pier艣cienia z艂otego, obsadzonego z艂otym krzy偶em. Na he艂mie trzy pi贸ra strusie.聽聽Leszczyc, tom II, s. 275)

Rotu艂d聽widocznie posiad艂 pe艂ni臋 praw szlacheckich, skoro pos艂a艂 kr贸lowi 偶ywy okaz niezwyk艂ego zwierz臋cia 艂ownego. Ten nowy dar wzbudzi艂 rozg艂os dodaj膮c wi臋kszego znaczenia imieniuRotu艂d贸w. By膰 mo偶e z tego powodu kr贸l obdarzy艂聽Rotu艂da聽dodatkow膮 ziemi膮 i przydomkiem聽Zadarnowski.聽(鈥濳r贸lowie Zygmunt I oraz Zygmunt August nobilitowali a偶 337 os贸b.”聽Herbarz Rodowy – Alfred Znamierowski s.18).

Przez prawie 500 lat historia rodu聽Zadarnowskich聽obros艂a w legendy i przypuszczenia na skutek braku okre艣lonych dokument贸w z wcze艣niejszych wiek贸w. Po 1945 roku, ziemie nale偶膮ce do Zadarnowskich znalaz艂y si臋 poza granicami kraju, co utrudnia dost臋p do materia艂贸w 藕r贸d艂owych, jakimi mog膮 by膰 ksi臋gi parafialne.

Kr贸lewskie nadanie ziemi i przydomka sprawi艂o, 偶e Fedor 鈥濳ot” Zadarnowski otrzyma艂 prawo piecz臋towania si臋 herbem聽Sulima. Okre艣lenie 鈥濺atold” w stosunku do Fedora mo偶e pochodzi膰 od dawnego herbu rodowego聽鈥濺otu艂d”聽na skutek zniekszta艂ce艅 w wymowie lub pisowni tego herbu.

Fedor聽prowadzi艂 swoje gospodarstwo razem z bra膰mi聽Janem i Teodorem. Po jakim艣 czasie najpierw聽Fedor, a po nim obaj bracia聽Jan i Teodor Zadarnowscy, wynie艣li si臋 z Zadarnowa na 鈥濶a przy kupie” do聽Bogus艂awic. O rodzinie聽Fedora i Jana聽brakuje informacji.

Teodor Zadarnowski聽o偶eni艂 si臋 z聽Kaczanowsk膮, zgin膮艂 podczas 鈥濨atalii Wierzchowickiej z Moskw膮” (XVI w), pozosta艂o jednak potomstwo, 5 c贸rek i syn.

Wierzchowicze聽na Litwie聽 27 listopada 1655 r. Pawe艂 Sapieha 艣cigaj膮c armi臋 moskiewsk膮 Semena Urusowa poni贸s艂 ci臋偶kie straty.

Bychowiec Jan [Mogi艂a] – poleg艂, Radoszy艅ski Jakub – poleg艂 Zadarnowski Teodor [Sulima] – poleg艂.”聽聽 Wg Alfabetycznego spisu bitew Polskich Grzegorza Boczkowskiego http://edu.clk.pl/~pinio/

Jedn膮 c贸rk臋 Teodora wydano za m膮偶 za聽Jerzego Buchowieckiego, drug膮 za聽J臋drzeja 艢nie偶ka B艂ockiego, trzeci膮 za聽Daniela Jaho艂kowskiego, a czwart膮 za聽Stanis艂awa Laskowskiego. O pi膮tej c贸rce nic nie wiadomo.

Syn,聽Stefan Zadarnowski, o偶eni艂 si臋 z Katarzyn膮 Laskowsk膮, c贸rk膮 J臋drzeja Laskowskiego. Katarzyna urodzi艂a pi臋cioro dzieci, c贸rk臋 i czterech syn贸w.聽

1.聽聽聽聽聽聽C贸rka聽Stefana i Katarzyny Zadarnowskich po艣lubi艂a聽Jana Ancot臋, skarbnika Ziemi Bielskiej. By艂 to rodzony 鈥瀞ynowiec” (bratanek)聽Macieja Ancoty, Biskupa Wile艅skiego, a brat rodzonyJerzego Ancoty, sufragana wile艅skiego.

2.聽聽聽聽聽 Pierwszy聽syn聽Stefana i Katarzyny Zadarnowskich,聽Daniel Zadarnowski聽mia艂 trzy 偶ony:

路聽聽聽聽聽聽聽 pierwsza to聽Teofila Wierzbicka, komornik贸wna i rejent贸wna Ziemi Brzeskiej; urodzi艂a czworo dzieci: syna Antoniego i trzy c贸rki
路聽聽聽聽聽聽聽 druga 偶ona to聽Teodora Oko艂owicz贸wna, skarbnik贸wna Orsza艅ska, bezdzietna
路聽聽聽聽聽聽聽 trzecia 偶ona to聽Marianna Buchowiecka, skarbnik贸wna brzeska; urodzi艂a syna i c贸rk臋

3.聽聽聽聽聽 Drugi聽syn聽Stefana i Katarzyny Zadarnowskich,聽Wojciech Zadarnowski, mia艂 dwie 偶ony:

路聽聽聽聽聽聽聽 Pierwsza to聽Dorota Butkiewicz贸wna聽z powiatu Wo艂kowskiego, bezdzietna
路聽聽聽聽聽聽聽 Druga 偶ona聽Pomarnacka聽(brak imienia), wdowa, pochodzi艂a z powiatu Oszmia艅skiego, r贸wnie偶 bezdzietna.

Wojciech by艂 cz艂owiekiem 鈥瀝ycerskim”, s艂u偶y艂 w kr贸lewskiej chor膮gwi husarii. W XVII wieku husaria to by艂a ci臋偶kozbrojna jazda polska, wyposa偶ona w p贸艂zbroje ze skrzyd艂ami (pi贸ra p艂oszy艂y konie wroga, a drzewce skrzyde艂 chroni艂y je藕d藕ca聽 przed zrzuceniem lassem), szyszaki, kopie oraz bia艂膮 bro艅 sieczn膮. Podczas bitwy husaria stanowi艂a g艂贸wn膮 si艂臋 uderzenia s艂u偶膮c膮 do prze艂amywania szyk贸w nieprzyjaciela. W 1776 roku husari臋 przekszta艂cono w Kawaleri臋 Narodow膮.

4.聽聽聽聽聽 Trzeci聽syn聽Stefana i Katarzyny Zadarnowskich,聽Konstanty, r贸wnie偶 mia艂 dwie 偶ony:

路聽聽聽聽聽聽聽 Pierwsza 偶ona to聽Barbara Brzozowska, miecznik贸wna kijowska, z kt贸r膮 mia艂 trzech syn贸w:聽Antoniego,聽Franciszka聽i Wawrzy艅ca. Najm艂odszy syn,聽Wawrzyniec, wst膮pi艂 do klasztoru – Societatis Jesu
路聽聽聽聽聽聽聽 Druga 偶ona to聽Barbara Niepokojczycka, skarbnik贸wna Brze艣cia艅ska, kt贸ra urodzi艂a czworo dzieci, dw贸ch syn贸w:聽Ignacego i J贸zefa聽oraz dwie c贸rki:聽Teres臋 i Gertrud臋.聽Ignacy聽wst膮pi艂 do klasztoru _ Redemptionis聽 Captivorum.

5.聽聽聽聽聽 Czwarty聽syn聽Stefana i Katarzyny Zadarnowskich,聽Piotr,聽poj膮艂 za 偶on臋聽艁ab臋dzk膮, imienia nie znamy, z ziemi 艁ukowskiej. Mieli czworo dzieci: syna聽J臋drzeja i聽trzy c贸rki,聽Katarzyn臋, Mariann臋 i Apoloni臋.

(聽dane na podstawie herbarza 鈥濳orona Polska”聽Niesiecki, tom X, s.14, Notatka z Ksi臋garni聽Akademickiej, Pozna艅 14.06.1948 rok)

Troch臋 艣wiat艂a na te odleg艂e czasy rzuca spis cudownych ulecze艅 dzi臋ki 艣wi臋temu obrazowi Matki Bo偶ej.

Sprawa zwi膮zana z pojawieniem si臋 cudownego obrazu w cerkwi korni艅skiej, dekanatu bielskiego, biskupstwa brzeskiego z lat 1716-1724.

k. 19.
Anno 1717 (…) Im艣膰聽Konstanty Zadarnowski, obywatel wojew贸dztwa brzeskiego prezentowa艂 syneczka swego na imi臋聽Franciszek, kt贸ry ci臋偶ko chorowa艂 na dyfteryt niedziel trzy i ju偶 nie m贸wi艂 od s艂abo艣ci wielkiej, po tym jak rodzice ofiarowali do cudownego obrazu Panny Przenaj艣wi臋tszej Korni艅skiej, zaraz dzieci臋 przysz艂o do siebie, co pod juramentem zezna艂, jako prawdziwie dozna艂 艂aski i mi艂osierdzia Matki Przenaj艣wi臋tszej i r臋k膮 sw膮 podpisa艂 si臋.聽Konstanty Zadarnowski.

k. 102.
1722r
Dnia 5 czerwca z miasta Mielnika, na imi臋聽Fedor Sulima聽chorowa艂 na gor膮czk臋 ob艂o偶nie niedziel pi臋膰, a za ofiarowaniem si臋 pr臋dko ozdrowia艂. ”

(Antoni Mironowicz, 鈥O parafii korni艅skiej,ikonie 艂askami s艂yn膮cej i ksi臋dze cud贸w

Ksi臋ga cud贸w przed ikon膮 Matki Bo偶ej w Starym Korninie dokonanych, Do druku przygotowa艂 i wst臋pem opatrzy艂聽Antoni Mironowicz, Bia艂oruskie Towarzystwo Historyczne, Bia艂ystok 1997)

Wielkie dobra ziemskie聽Teodora Zadarnowskiego聽odziedziczy艂 jedyny syn聽Stefan. Podzieli艂 je pomi臋dzy czterech swoich syn贸w, a oni zapisali maj膮tki swoim dzieciom, dziel膮c je dalej. W efekcie ziemia Stefana Zadarnowskiego przypad艂a sze艣ciu prawnukom Teodora, kt贸rzy chcieli gospodarzy膰 na roli.

W艣r贸d nich,聽Antoni Zadarnowski, prawdopodobnie syn聽Konstantego聽(z pierwszego ma艂偶e艅stwa) z Bogus艂awic lub syn聽Daniela聽(obaj bratankowie mieli takie same imiona) otrzyma艂 40 hektar贸w ziemi w kolonii Zadarnowo.聽Antoni聽zapocz膮tkowa艂 lini臋 rodow膮聽鈥濧ntoniuk贸w”. Mia艂 dwie 偶ony:

  • Pierwsza 偶ona urodzi艂a syna聽Feliksa. Feliks Zadarnowski聽nie mia艂 potomstwa, by艂 bezp艂odny. W mie艣cie przepi艂 i przehula艂 wraz z 偶on膮 20 hektar贸w odziedziczonej ziemi.
  • Druga 偶ona urodzi艂a syna聽J贸zefa聽(oko艂o 1838 roku), zamieszka艂a w Zadarnowie. Osierocony聽J贸zef Zadarnowski聽przez jaki艣 czas mieszka艂 u dziadk贸w w Bogus艂awicach. Kiedy J贸zef mia艂 16-17 lat, dziadkowie wyjechali do Warszawy, a pozosta艂e dzieci wyp臋dzi艂y J贸zefa do kuchni na pos艂ugi. J贸zef wr贸ci艂 do Zadarnowo. Tam, po pewnym czasie pozna艂聽El偶biet臋 Grodzk膮聽z Borysowa, kt贸ra przyje偶d偶a艂a w odwiedziny do聽Heleny Oladowskiej, siostry s膮siada,聽Aleksandra Oladowskiego.

J贸zef podoba艂 si臋 El偶biecie, poniewa偶 odznacza艂 si臋 du偶膮 kultur膮 bycia i urod膮. By艂 to wysoki m艂odzieniec, ciemny szatyn, czesa艂 w艂osy na bok i nosi艂 ciemne w膮sy. Oko艂o 1868 roku J贸zef o偶eni艂 si臋 z聽El偶biet膮 Grodzk膮聽(1848-11.03.1913). El偶bieta 偶y艂a 65 lat.

Gospodarstwo zaniedbane przez聽Feliksa,聽zapuszczone i ograniczone do 20 hektar贸w, zosta艂o wystawione na licytacj臋.聽J贸zef聽postanowi艂 naby膰 swoj膮 ziemi臋, nale偶n膮 jako dziedzictwo po ojcuAntonim Zadarnowskim. Przekupi艂 carskich urz臋dnik贸w, kt贸rzy otworzyli licytacj臋 i natychmiast j膮 zamkn臋li podaj膮c, 偶e ziemi臋 kupi艂聽J贸zef.

Na odbudow臋 gospodarstwa J贸zef nie mia艂 ju偶 pieni臋dzy. Zdecydowa艂 si臋 i艣膰 na s艂u偶b臋, aby zebra膰 odpowiednie fundusze. Gospodarstwo prawdopodobnie odda艂 w dzier偶aw臋. S艂u偶y艂 przez 11 lat uksi臋dza O偶arowskiego. Mieszka艂 w tym czasie razem z 偶on膮 w gaj贸wkach, najpierw w Pszcz贸艂kach, a potem w Lasowcu.

W trakcie s艂u偶by przychodz膮 na 艣wiat dzieci El偶biety i J贸zefa Zadarnowskich: trzy c贸rki i syn. Najstarsza,聽Maria,聽偶y艂a tylko dwa latka. Druga c贸rka,聽Salwina, przez ma艂偶e艅stwo wesz艂a do rodziny Zarzeckich (prawdopodobnie by艂a babk膮 m.in. Swolkieni贸w). Kolejne dziecko, to syn聽Kazimierz. Najm艂odsza c贸rka,聽Maria,聽po艣lubi艂a najprawdopodobniej聽Lassot臋.

Syn J贸zefa,聽Kazimierz Zadarnowski聽(12.X 1879-20.III01943) pozna艂 m艂odsz膮 o 10 lat聽Antonin臋 Jaho艂kowsk膮聽(9 V 1889-24.V 1945) ze wsi Jaho艂ki, c贸rk臋聽J贸zefy i JanaJaho艂kowskich. Kazimierz i Antonina聽pobrali si臋 oko艂o 1910 lub 1911 roku.

Antonina wnios艂a w posagu 10,7900 hektar贸w ziemi – 艂膮k o zr贸偶nicowanej wilgotno艣ci (suchych i podmok艂ych). Graniczy艂y one z gruntami聽Adama Jaho艂kowskiego聽(dziadka) i聽J贸zefa Jaho艂kowskiego聽(brata) oraz czterech innych gospodarzy z trzech stron i przylega艂y kr贸tszym bokiem do kolonii Zadarnowo. Prawny akt w艂asno艣ci tych 艂膮k聽Antonina Zadarnowski聽naby艂a 28 V 1935 roku na mocy przedawnienia, na skutek 鈥瀊ezpo艣redniego i nieprzerwanego w艂adania ziemi膮 przez 10 lat” (czyli zasiedzenia).

Antonina聽urodzi艂a troje dzieci – c贸rk臋聽Mari臋 i聽dw贸ch syn贸w聽J贸zefa i Ludwika.

Maria Zadarnowska, urodzona w 1912 roku odznacza艂a si臋 urod膮, pomys艂owo艣ci膮 w wyrabianiu drobnych przedmiot贸w (koszyczki, torby, maty, zabawki choinkowe) oraz talentem w wykonywaniu szyde艂kiem ko艂nierzyk贸w, szali, narzut, serwet i serwetek. W 1930 roku po艣lubi艂a聽Gracjana Chor膮偶yczewskiego聽zast臋puj膮cego w贸jta w gminie Nowosi贸艂ki. Syn Marii i Gracjana, Leonard Chor膮偶yczewski, urodzi艂 si臋 w 1932 roku. 呕y艂 dwa latka, zmar艂 18 III 1934 roku. W tym czasie Maria by艂a coraz bardziej chora na gru藕lic臋, w tamtych czasach by艂a to choroba nieuleczalna. Pomimo leczenia poprzez zmian臋 klimatu umar艂a 12 VIII 1936 roku w wieku 24 lat.

J贸zef Zadarnowski聽urodzi艂 si臋 8 XI 1914 roku. By艂 dzieckiem wielkiej urody i nieprzeci臋tnych zdolno艣ci. Jego dzieci艅stwo przypad艂o na okres wojennej trwogi, g艂odu i zniszcze艅 jakie nios艂a I Wojna 艢wiatowa. Prawdopodobnie podczas inwazji wojsk niemieckich w okresie od 1914-1918 spalono dom dziadka J贸zefa. Kazimierz z rodzin膮 przeni贸s艂 si臋 do cz臋艣ci budynku gospodarczego, przystosowuj膮c go do zamieszkania. Wygospodarowa艂 jeden pok贸j o powierzchni 45 m2, kuchni臋 oko艂o 37,5 m2聽oraz sie艅 oko艂o 7,5 m2聽przez kt贸r膮 cz臋艣膰 budynku 艂膮czy艂a si臋 z obor膮 i chlewem.

Na podw贸rku pozosta艂a sterta otoczak贸w, kt贸re mia艂y s艂u偶y膰 jako podmur贸wka spalonego domu. R贸wnocze艣nie uleg艂y zniszczeniu kasztanowce i inne pobliskie drzewa, ust臋puj膮c miejsca warzywnikowi.

Z ko艅cem wojny w 1918 roku Kazimierz z rodzin膮 wyjecha艂 do Moskwy. W podr贸偶y towarzyszy艂 im聽W艂adys艂aw Janowicz聽z Oszmiany (syn聽Izydora), ojciec dziesi臋ciorga dzieci. Prawdopodobnie byli go艣膰mi krewnych Antoniny. W rodzinie Jaho艂kowskich nie wszyscy uprawiali ziemi臋, niekt贸rzy dorobili si臋 maj膮tk贸w jako w艂a艣ciciele plac贸w, sklep贸w i kamienic na terenie 贸wczesnej Moskwy.

W 1918 roku Niemcy zbudowali w Zadarnowie pi臋kny, betonowy pomnik, towarzysz膮cy mogi艂om poleg艂ych 偶o艂nierzy. Z up艂ywem czasu, z betonowych cyfr zosta艂y dwie najwi臋ksze 鈥34″. Po 1930 roku zabrano ko艣ci poleg艂ych 偶o艂nierzy i umieszczono je we wsp贸lnym grobie. Wspania艂e p艂yty kamienne, kt贸re okrywa艂y schody pomnika zabrano do budowy szosy. Wyci臋to te偶 kilka okolicznych sosen 鈥瀊o przeszkadza艂y”.

Wiosn膮 1919 roku 鈥瀙olski oficer ukaza艂 si臋 pod oknem w Zadarnowie”. Zapowiada艂 now膮 nadziej臋 now膮 nadziej臋 na przetrwanie. Nadzieja na przetrwanie zgas艂a jesieni膮 razem z g艂odem, tyfusem i wczesnymi mrozami. Straszny g艂贸d trwa艂 przez jesie艅, zim臋 i wiosn臋. Brakowa艂o chleba i ziemniak贸w, a jedyn膮 偶ywno艣膰 stanowi艂a rzodkiew. J贸zef wspomina o tym po latach:

Weronika Swolkie艅, matka Stefana i Stasi mia艂a mizern膮 krow臋, kt贸ra dawa艂a ma艂o mleka. Czasami dostawa艂em od Pani聽Swolkieniowej聽odrobin臋 mleka, niekiedy p贸艂 szklanki. 鈥

J贸zef i Stefan Swolkie艅 przyja藕nili si臋 od dzieci艅stwa.

Ludwik Zadarnowski聽urodzi艂 si臋 10 VIII 1922 roku. Radosne, roze艣miane dziecko absorbowa艂o wszystkich swoim 偶ywym usposobieniem. Opieku艅czo艣膰 siostry i starszego brata powodowa艂y, 偶e rodze艅stwo kocha艂o si臋 wzajemnie.

Pocz膮tki nauki obu braci wymaga艂y ucz臋szczania do wiejskiej szko艂y w Hajk贸wce. Zachowane 艣wiadectwa z ostatniej klasy tej szko艂y pozwalaj膮 stwierdzi膰, 偶e J贸zef i Ludwik, obaj w wieku 13 lat uko艅czyli pierwszy etap nauki.

Na podstawie zachowanych 艣wiadectw wiadomo, 偶e聽J贸zef聽ucz臋szcza艂 do Gimnazjum Humanistycznego w Kobryniu w latach 1927-1930 (klasy I-III). W Gimnazjum Salezja艅skim w O艣wi臋cimiu uczy艂 si臋 w latach 1930-1933 (klasy IV-VI). W roku szkolnym 1933-1934 uko艅czy艂 klas臋 VII w Gimnazjum Salezja艅skim w R贸偶anymstoku. Matur臋 zda艂 w tym samym Gimnazjum w 1935 roku.

Odpis 艣wiadectwa dojrza艂o艣ci (bez potwierdzenia) jest jedynym zachowanym dokumentem, poniewa偶 艣wiadectwo pozosta艂o prawdopodobnie na Uniwersytecie Wile艅skim.

Ludwik聽uczy艂 si臋 w Seminarium Salezja艅skim w latach 1935-1937 (klasy I-II), a nast臋pnie w Gimnazjum w latach 1937-1938. Nie zachowa艂y si臋 艣wiadectwa potwierdzaj膮ce dalsz膮 nauk臋 Ludwika. Prawdopodobnie okres II wojny 艣wiatowej uniemo偶liwi艂 dalsz膮, regularn膮 nauk臋.

W czasach szkolnych obaj bracia wychowani w poszanowaniu wiary s艂u偶yli do mszy. Obaj pomagali rodzicom w gospodarstwie. Efektem pracowito艣ci聽Ludwika聽by艂o za艂o偶enie ma艂ego sadu. Posadzi艂 w nim sto drzewek owocowych, g艂贸wnie jab艂oni, kt贸re zacz臋艂y owocowa膰 w czasie wojny. Wsp贸lne prace w gospodarstwie by艂y okazj膮 do rywalizacji pomi臋dzy bra膰mi. Zwykle ko艅czy艂o si臋 na przezywaniu, st膮d 鈥瀂into” i 鈥濴udek” – okre艣lenie, kt贸re przylgn臋艂o na sta艂e do Ludwika.

Do 20 IX 1936 roku J贸zef uczestniczy艂 w kursie podchor膮偶ych w miejscowo艣ci Lida. Uko艅czy艂 kurs z 10 lokat膮, uzyskuj膮c wyr贸偶nienie i stopie艅 – starszy strzelec 鈥瀦 cenzusem” oraz tytu艂 podchor膮偶ego rezerwy. Na balu podchor膮偶ych w Lidzie, J贸zef pozna艂聽Larys臋 Grochowsk膮.聽Po jakim艣 czasie przedstawi艂 Larys臋 rodzicom i oznajmi艂 swoj膮 decyzj臋 o zawarciu ma艂偶e艅stwa.

Jesieni膮 1937 roku J贸zef rozpocz膮艂 studia na Uniwersytecie im. Stefana Batorego w Wilnie. Studiowa艂 na Wydziale Rolniczym, wi膮偶膮c kierunek swoich studi贸w z przysz艂o艣ci膮 – gospodark膮 na roli.

Rodzina J贸zefa Zadarnowskiego powi臋kszy艂a si臋, 16. VI 1938 roku. Urodzi艂a si臋 c贸rka. Dziecko przysz艂o na 艣wiat w domu rodzic贸w matki w Nowych 艢wi臋cianach przy ulicy Le艣nej 16. (Nowe 艢wi臋ciany to miejscowo艣膰 oddalona od Wilna o 87 km na p贸艂noc).

W 1940 roku, w dzie艅 imienin dziadka聽Piotra Grochowskiego聽(29 VI) ochrzczono c贸rk臋 w Nowych 艢wi臋cianach. J贸zef osobi艣cie pilnowa艂 wype艂nienia metryki chrztu, poniewa偶 chodzi艂o o to, 偶eby wpisano Zadarnowo jako miejsce urodzenia dziecka, gdzie sp臋dzi艂o swoje pierwsze dwa lata 偶ycia.

鈥濺odzinny zagon daje ci 偶ycie – byt. Jego wp艂yw zostawi sw贸j 艣lad. Nie chc臋, by 偶ycie nasze jedynie od Zadarnowa zale偶a艂o, ale chc臋 by ka偶dy z mojej rodziny, Zadarnowski, wiedzia艂 i pami臋ta艂, 偶e mu 偶ycie da艂 rodzinny zagon w Zadarnowie”.

ziemia ]

Zadarnowscy z Zadarnowa rozeszli si臋 po 艣wiecie. Jeden z Zadarnowskich, opr贸cz Zadarnowa mia艂 maj膮tek w Bogus艂awicach, drugi w Oziantach, trzeci w Soko艂owie (powiat Kobry艅), a kamienica przy ulicy Wiwulskiego w Wilnie nosi艂a imi臋 w艂a艣ciciela –聽Antoniego Zadarnowskiego.

Przed I wojn膮 艣wiatow膮, okolicznymi ziemiami interesowali si臋 carscy genera艂owie, po wojnie zjawiali si臋 kupcy poszukuj膮cy d贸br ziemskich i ro偶ni urz臋dnicy tak偶e zainteresowani ich pozyskaniem.

W pami臋ci starych mieszka艅c贸w Zadarnowa pozosta艂a opowie艣膰 o kapitanowej, w艂a艣cicielce ziemi nale偶膮cej z kolei do聽鈥濻tefaniuk贸w”. Podobnie wspominano o聽Ostrowskim, kt贸ry na 鈥濿alentynowym 艂anku” pod g贸rk膮 mia艂 domek i zagonek kartofli. Po nich ju偶 tylko s艂aby 艣lad pozosta艂.

Przyczyni艂o si臋 do tego r贸wnie偶 艣ci臋cie wielkiego, starego d臋bu, rosn膮cego w pobli偶u. Strat臋 tego d臋bu nie m贸g艂 przebole膰聽Micha艂 Zadarnowski,聽鈥濵aciejuk”聽i聽J贸zef Zadarnowski 鈥濧ntoniuk”. Drzewo by艂o zdrowe i mog艂o sta膰 jeszcze d艂ugie lata jako 艣wiadek historii – chwil wielkich i ma艂ych. Przy pniu zosta艂y 艣lady krzy偶a katolickiego. Trudno powiedzie膰 z jakiej okazji znalaz艂 tam miejsce, poniewa偶 dzia艂alno艣膰 powsta艅cz膮 na Polesiu okrywa tajemnica.

Pozosta艂a jedynie polna grusza na miedzy, a pod g贸rk膮 ro艣nie jeszcze kilkana艣cie brz贸z. Usuni臋to resztki cegie艂 zgromadzonych pod nimi i zasypano pobliskie bajora. Pola w艂膮czono do grunt贸w kolonii Zadarnowo.

Mieszka艅cy Zadarnowa tworzyli spo艂eczno艣膰, w obr臋bie kt贸rej poszczeg贸lne domy mia艂y swoj膮 tradycj臋 rodow膮 i znaczenie. Wymieniano potocznie domy聽鈥濵aciejuk贸w”,鈥濧ntoniuk贸w” (my), 鈥濰araszczuk贸w„,聽Oladowskich聽i dzier偶awc贸w ziemi pana聽聽Andronowskiego. Dzier偶awcy, czyli 鈥瀙rzyjmaki” mieli zwykle ma艂e chateczki i ziemi臋 oddan膮 im w dzier偶aw臋 przez pana na Kadelnicy –聽Chlebowicza. Ponadto聽Zinkowicz i Liskowicz聽to dzier偶awcy, kt贸rzy otrzymali od pana po dw贸ch parobk贸w. W miar臋 rozwoju gospodarstwa zwi臋kszyli ich liczb臋 do trzech.

Najwi臋ksze znaczenie mia艂 dom聽鈥濵aciejuk贸w„, czyli potomk贸w聽Macieja Zadarnowskiego, na d艂ugo przed I wojn膮 艣wiatow膮 i na przestrzeni ostatniego pokolenia, czyli do II wojny 艣wiatowej. Ich przodek,聽Ignacy聽(by膰 mo偶e syn kt贸rego艣 z potomk贸w za艂o偶ycieli rodu Zadarnowskich…??) posiada艂 J贸zka i Ja艣ka – dw贸ch poddanych ze wsi Hajk贸wka. Pan sypia艂 na piecu w kurnej chacie, a poddani na ziemi pod piecem (kurna chata to dawny wiejski budynek mieszkalny bez komina odprowadzaj膮cego dym z ogniska).

鈥濵aciejuki”聽mieli wtedy oko艂o 50 ha ziemi,聽鈥濧ntoniuki”聽czyli potomkowie聽Antoniego Zadarnowskiego聽40 ha, a聽鈥濰araszczuki”聽razem z聽Oladowskimi聽oko艂o 50 ha. Widocznie by艂 to efekt dawnego podzia艂u maj膮tku pomi臋dzy wielu (?) syn贸w.

W sierpniu 1943 roku historyczna chatka聽Ignacego Zadarnowskiego聽zosta艂a spalona wraz z zabudowaniami przez 鈥瀋zerwon膮 partyzantk臋”.

W okresie mi臋dzy wojnami r贸d聽鈥濵aciejuk贸w”聽reprezentowali czterej bracia聽Zadarnowscy: J贸zef, Micha艂, Stanis艂aw聽(zm.20.02.1943) i聽Piotr聽(zm. 15.01.1942). W 1939 roku w Ksi臋dze spis贸w parafialnych z Kobrynia III/S/1 zapisano, 偶e wraz ze聽Stanis艂awem聽z 偶on膮 oraz ich c贸rkami mieszka艂聽Micha艂 Zadarnowski聽lat 67 ( urodzony ok. 1872, by 膰 mo偶e syn Stanis艂awa – podano w ksi臋dze chrzt贸w I/B/1 rok chrztu Micha艂a Zadarnowskiego, syna Stanis艂awa w 1867 roku). Czterej bracia聽Zadarnowscy,鈥濵aciejukowie”,聽byli synami聽Stanis艂awa Zadarnowskiego i Pauliny z domu Rabcewicz (lub Rapcewicz).聽 Najstarszy z braci, J贸zef, by艂 鈥瀏艂ow膮”, a pozostali bracia tylko cz艂onkami rodzinnego cia艂a. J贸zef zarz膮dza艂, Micha艂 gospodarzy艂, Stanis艂awa o偶eniono, a Piotr zajmowa艂 si臋 zbytem wyprodukowanego towaru. Wszyscy pracowali ponad si艂y na po艂膮czonym gospodarstwie licz膮cym 130 hektar贸w. Stanis艂aw nie doczeka艂 si臋 syna, ale mia艂 cztery c贸rki z 偶on膮聽Antonin膮 z domu Bajkowsk膮. Mieszka艂 w Zadarnowie nr domu 2. Urodzi艂 si臋 ok. 1870/1874 r. Zmar艂 20 lutego 1943 roku, w wieku聽 73 lat, pochowany 22.02.1943 na cmentarzu rzymsko-katolickim w Kobryniu, przez proboszcza J贸zefa Horode艅skiego. Gospodarowa艂 na 75 ha ziemi.

R贸d聽鈥濰araszczuk贸w”聽stanowili synowie聽Erazma Zadarnowskiego: Stanis艂aw, Jan i Antoni.聽Kiedy Stanis艂aw o偶eni艂 si臋 z pracowit膮 i zapobiegliw膮 niewiast膮, bracia rozdzielili si臋 po wielkiej k艂贸tni i b贸jce. Stanis艂aw mia艂 troje dzieci – syna i dwie c贸rki.

Jego syn,聽Wiktor, o偶eni艂 si臋 z聽Jadwig膮 Oladowsk膮. Ich syn,聽Zdzis艂aw Zadarnowski聽by艂 ojcem Dariusza, kt贸ry urodzi艂 si臋 ju偶 po 鈥瀢yp臋dzeniu” z ziemi ojc贸w w Zadarnowie (po repatriacji). Podobnie starsza siostra.

Antoni Zadarnowski, trzeci syn Erazma, o偶eni艂 si臋 z聽Rozali膮 Przy艂uck膮, z kt贸r膮 mia艂 dwie c贸rki:聽Mari臋 i Antonin臋. Mari臋 wydano za 鈥瀙rzyjmaka” –聽Kazimierza Niedzimedzkiego, syna dzier偶awcy ziemi聽pana Andronowskiego. M艂odsza聽Antonina聽wysz艂a za m膮偶 za wdowca聽Gracjana Chor膮偶yczewskiego, kt贸ry w tym czasie by艂 w贸jtem w Nowosi贸艂kach. Gracjan owdowia艂 w 1936 roku, straci艂 偶on臋, Mari臋 z 鈥濧ntoniuk贸w” i synka Leonarda.

R贸d 鈥濧ntoniuk贸w” wywodz膮cy si臋 od聽Antoniego Zadarnowskiego聽(koniec XVIII w?) kontynuowa艂聽Kazimierz Zadarnowski, jego dwie siostry:聽Salwina i Maria聽oraz dzieci聽Kazimierza – Maria聽 (偶ona Gracjana Chor膮偶yczewskiego, zmar艂a m艂odo w wieku 24 lat, w 1936 roku),聽J贸zef i Ludwik.

Kazimierz gospodarowa艂 na ziemi odziedziczonej po ojcu J贸zefie, kt贸ry nie tylko wykupi艂 swoj膮 dziedziczn膮 w艂asno艣膰, ale i do艂o偶y艂 wielu stara艅 (s艂u偶ba), aby doprowadzi膰 gospodarstwo do rozkwitu. W 1933 roku gospodarze kolonii Zadarnowo, a w艣r贸d nich Kazimierz, zlecili dokonania rejestru grunt贸w.

Rejestr grunt贸w, ustalony w 1938 roku poprzedza艂a ich komasacja. Prace pomiarowo-komasacyjne grunt贸w okolicy Zadarnowo prowadzi艂 przysi臋g艂y mierniczy –聽Feliks Czapski.聽Prace przeci膮gn臋艂y si臋 do pi臋ciu lat z r贸偶nych przyczyn, a g艂贸wnie z braku osobistej odpowiedzialno艣ci i opiesza艂o艣ci mierniczego.

Chodzi艂o o to, aby szachownic臋 p贸l powsta艂膮 przez rozdrobnienia ziemi podczas zapis贸w dziedzicznych uporz膮dkowa膰, zaora膰 zbyteczne miedze, wyr贸wna膰 brzegi p贸l i zwalczy膰 panosz膮ce si臋 wsz臋dzie chwasty. Wed艂ug rejestru pomiarowego, okolica Zadarnowa zawiera艂a og贸艂em 409,1200 hektar贸w ziemi. Nale偶a艂a ona do 18 rodzin tworz膮cych koloni臋 Zadarnowa.

Poszczeg贸lny rodziny posiada艂y:

1.聽聽聽聽聽 Micha艂 Zadarnowski 44,1797 ha

2.聽聽聽聽聽 Stanis艂aw Zadarnowski, syn Stanis艂awa 41,5651 ha

3.聽聽聽聽聽 Piotr Zadarnowski 43,6091 ha (razem 130 ha rodzinnej ziemi)

4.聽聽聽聽聽 Wac艂aw Andronowski 59,0463 ha

5.聽聽聽聽聽 Kazimierz Zadarnowski 22,0667 ha

6.聽聽聽聽聽 Stanis艂aw Zadarnowski, syn Erazma 14,0887 ha

7.聽聽聽聽聽 synowcy (bratankowie lub siostrze艅cy) Antoniego Zadarnowskiego 16,5638 ha

8.聽聽聽聽聽 synowcy (bratankowie lub siostrze艅cy) Aleksandra Oladowskiego 18,7096 ha

9.聽聽聽聽聽 Weronika Swolkie艅 17,3759 ha

10.聽 Damian Pawluczyk 10,6322 ha

11.聽 Konstanty Pawluczyk 18,1792 ha

12.聽 Maksym Pawluczyk 16,7821 ha

13.聽 synowcy Karpa Zinkowicza 9,8851 ha

14.聽 synowcy J贸zefa Zinkowicza 12,8127 ha

15.聽 synowcy Maryny Batulin 13,9992 ha

16.聽 Piotr Liskowicz 12,2367 ha

17.聽 synowcy Stefana Liskowicza 13,1896 ha

18.聽 synowcy Bazylego Zinkowicza 19,5146 ha

Po uporz膮dkowaniu grunt贸w w 1938 roku gospodarze zadeklarowali na pi艣mie skierowanym do w贸jta gminy Nowosi贸艂ki –聽Gracjana Chor膮偶yczewskiego, wol臋 utworzenia z ich grunt贸w jednego okr臋gu 艂owieckiego.

Kolejny etap porz膮dkowania grunt贸w to wymiana lasu. Kazimierz z synami wyci膮艂 swoje drzewa, kt贸re stanowi艂y nadwy偶k臋 na dzia艂ce聽Swolkienia聽w Kowanicy. Do tego wyci臋li dodatkowo okre艣lon膮 ilo艣膰 drzew z w艂asnej dzia艂ki, przygotowuj膮c materia艂 na w艂asny dom mieszkalny.

Podczas wycinki w Kowanicy uleg艂 wyci臋ciu d膮b 鈥濭ruby”, kt贸rego J贸zef nie zdo艂a艂 uratowa膰. Po艂ow臋 d臋bowego drewna sprzedano za 50 z艂otych. Zosta艂o te偶 7 m3聽konar贸w i ga艂臋zi na opa艂. W obr臋bie systemu korzeniowego d臋by znaleziono resztki krzy偶a i ko艣ci pochowanego powsta艅ca.

Zadarnowo kojarzy si臋 nierozerwalnie z lasem. Ze wspania艂ego boru sosnowego nie pozosta艂y nawet 艣lady, a z lasu zosta艂y jedynie szcz膮tki. Kazimierz pami臋ta艂 jeszcze sosny tak grube, 偶e po ich 艣ci臋ciu na p艂aszczy藕nie pnia m贸g艂 zmie艣ci膰 si臋 w贸z (?). Z opowiada艅 wiadomo o zbudowanym przez聽Mierzejewskiego聽z Borysowa tartaku, w kt贸rym wa艂 i 鈥瀞iostry” pochodzi艂y z jednego pnia z sosny z Boru. Znane by艂y sosny 鈥濴isanek” i 鈥瀂alisanek I, II”, tak wielkie, 偶e patrz膮cemu na ich korony czapka spada艂a z g艂owy.

wojna

W po艂owie sierpnia 1939 roku J贸zef z 偶on膮 i c贸rk膮 pojecha艂 do te艣ci贸w. Matka z c贸rk膮 wr贸ci艂y po艣piesznie do Zadarnowa.1 wrze艣nia 1939 roku rozpocz臋艂a si臋 wojna. J贸zef walczy艂 na froncie pruskim nad Narwi膮.

J贸zef wr贸ci艂 do Zadarnowa tak bardzo spuchni臋ty z g艂odu, 偶e mundur trzeba by艂o rozcina膰 偶yletk膮 wzd艂u偶 szw贸w.

W czerwcu i listopadzie 1940 roku J贸zef uczestniczy艂 w budowie kana艂u 艂膮cz膮cego Dniepr z Bugiem. Pracowa艂 6 dni贸wek z zaprz臋giem konnym, wykonuj膮c przydzielone zadania. Otrzyma艂 potwierdzenie wykonanych obowi膮zk贸w.聽 Praca by艂a przymusowa, odmowa ko艅czy艂a si臋 zes艂aniem na Sybir.

Po偶ary, okrucie艅stwa partyzant贸w domagaj膮cych si臋 jedzenia i w贸dki, naloty i obawa o bezpiecze艅stwo powodowa艂y, 偶e J贸zef z 偶on膮 i c贸rk膮 wyje偶d偶a艂 kilka razy do Kobrynia.

Na pocz膮tku grudnia 1941 roku, J贸zef kupi艂 aparat fotograficzny. Utrwali艂 wizerunki swojej rodziny, rodzic贸w, s膮siad贸w, a w tym聽Wiktora Zadarnowskiego.

20.03.1943 roku umar艂聽Kazimierz Zadarnowski.

J贸zef z rodzin膮 mieszka艂 jeszcze u pa艅stwa聽Ostrom臋ckich聽przy ulicy Kwiatowej 13a w Kobryniu. Na pocz膮tku stycznia 1944 roku Antonina odwiedzi艂a swojego syna. Wizyty u lekarza nie przynios艂y ulgi w chorobach – astmie i gru藕licy.

Kolejna podr贸偶 do Kobrynia. J贸zef z rodzin膮 mieszkali u pa艅stwa聽Okorowskich.聽W艂adys艂awa Okorowska聽z domu Jaho艂kowska by艂a kuzynk膮 J贸zefa w I linii. Irmina mia艂a towarzystwo do zabawy, poniewa偶 Okorowscy mieli trzyletni膮 c贸rk臋 鈥濪zidzi臋”.

Pod koniec lata 1944 roku Ludwik zg艂osi艂 si臋 do wojska jako ochotnik.

Antonina Zadarnowska umar艂a 24 maja 1945 roku na r臋kach swojego syna.

repatriacja

Zako艅czenie II Wojny 艢wiatowej og艂oszone 9 maja 1945 roku nie przynios艂o Zadarnowskim rado艣ci i nadziei, tylko smutek i 偶a艂ob臋. Antonin臋 pochowano obok mogi艂y m臋偶a, c贸rki, wnuczka, babci…..przodk贸w 偶yj膮cych przez pokolenia z okolicznej ziemi.

W przeprowadzce towarzyszy艂a J贸zefowi rodzina聽Mazanowskich聽z c贸rk膮聽Teres膮聽(Stanis艂awa Mazanowska by艂a siostr膮聽Stefana Swolkienia聽– przyjaciela J贸zefa).
J贸zef wyjecha艂 do Poznania na Uniwersytet, aby kontynuowa膰 studia. Larysa znalaz艂a prac臋, a c贸rka rozpocz臋艂a nauk臋.

W 1947 roku J贸zef uko艅czy艂 studia na Uniwersytecie im. A. Mickiewicza w Poznaniu z wysok膮 lokat膮.

nazwiska powi膮zane

Alfabetyczny spis nazwisk os贸b zwi膮zanych z histori膮 rodziny Zadarnowskich.

Ancota (Ancuta) Jan
Ancota (Ancuta) Jerzy
Ancota (Ancuta) Maciej
Andronowski Wac艂aw
鈥濧ntoniuk”
Bajkowska Antonina
Batulin Maryna
B艂ocki 艢nie偶ka J臋drzej
Brzozowska Barbara
Buchowiecka Marianna
Buchowiecki Jerzy
Butkiewicz贸wna Dorota
Bychowiec Jan [Mogi艂a]
Chlebowicz
Chor膮偶yczewski Gracja
Chor膮偶yczewski Leonard
Czapski Feliks
Grochowska Larysa
Grochowski Piotr
Grodzka El偶bieta
鈥濰araszczuk”
Jaho艂kowska Antonina
Jaho艂kowski Adam
Jaho艂kowski Daniel
Jaho艂kowski Jan
Jaho艂kowska J贸zefa
Jaho艂kowski J贸zef
Janowicz Izydor
Janowicz W艂adys艂aw
Kaczanowska
Laskowski Stanis艂aw
Lassota Maria (z domu Zadarnowska)
Liskowicz Piotr
Liskowicz Stefan
艁ab臋dzka
鈥濵aciejuk”
Mazanowska Stanis艂awa (z domu Swolkie艅)
Mazanowska Teresa
Mierzejewski z Borysowa
Niedzimecki Kazimierz
Niepokojczycka Barbara
Oko艂owicz贸wna Teodora
Okorowska W艂adys艂awa (z domu Jaho艂kowska)
Oladowski Aleksander
Oladowska Helena
Oladowska Jadwiga
Ostrom臋cki
O偶arowski – ksi膮dz
Pawluczyk Damian
Pawluczyk Konstanty
Pawluczyk Maksym
Pomarnacka
Przy艂ucka Rozalia
Rabcewicz Paulina
Radoszy艅ski Jakub
Rotu艂d
鈥濻tefaniuki”
Sulima
Swolkie艅 Weronika
Swolkie艅 Stefan
Wierzbicka Teofila
Zadarnowska Antonina
Zadarnowski Antoni
Zadarnowska Apolonia
Zadarnowski Daniel
Zadarnowski Erazm
Zadarnowski Fedor „Kot”
Zadarnowski Feliks
Zadarnowski Franciszek
Zadarnowska Gertruda
Zadarnowski Ignacy
Zadarnowski Jadwiga (z domu Oladowska)
Zadarnowski Jan
Zadarnowski J臋drzej
Zadarnowski J贸zef
Zadarnowska Katarzyna
Zadarnowski Kazimierz
Zadarnowski Konstanty
Zadarnowski Ludwik
Zadarnowski Maciej
Zadarnowska Maria
Zadarnowska Marianna
Zadarnowski Micha艂
Zadarnowski Piotr
Zadarnowska Salwina
Zadarnowski Stanis艂aw
Zadarnowski Stefan
Zadarnowski Teodor
Zadarnowska Teodora
Zadarnowska Teresa
Zadarnowski Wawrzyniec
Zadarnowski Wiktor
Zadarnowski Wojciech
Zadarnowski Zdzis艂aw
Zarzecka Salwina (z domu Zadarnowska)
Zinkowicz Bazyli
Zinkowicz J贸zef
Zinkowicz Karp

藕r贸d艂a informacji

1. Gor膮co polecam stron臋 www.radzima_org. na kt贸rej znajduje si臋 wiele pi臋knych fotografii teren贸w Bia艂orusi, w tym zabytk贸w oraz starych, katolickich cmentarzy. Umieszczono tam tak偶e propozycje kilkudniowych wycieczek zaplanowanych z my艣l膮 o odwiedzeniu miejsc pochodzenia naszych przodk贸w. Strona nieustannie rozbudowuje si臋, niedawno do艂膮czono tam zdj臋cie pomnika jednego z moich przodk贸w, znajduj膮cego si臋 na katolickim cmentarzu w Kobryniu. Dzi臋ki uprzejmo艣ci autora zdj臋膰 pana Konstantina Szaustowskiego otrzyma艂am zdj臋cie o wi臋kszej rozdzielczo艣ci, dzi臋ki czemu mog艂am odczyta膰 napis na p艂ycie pomnika oraz informacje o tym, 偶e pozosta艂e groby bliskich (kt贸rych przedwojenne zdj臋cia posiadam w rodzinnym archiwum) ju偶 nie istniej膮. Strona obecnie prowadzona jest w czterech j臋zykach: bia艂oruskim, rosyjskim, polskim i angielskim.

2. Antoni Mironowicz, 鈥極 parafii korni艅skiej,ikonie 艂askami s艂yn膮cej i ksi臋dze cud贸w” Ksi臋ga cud贸w przed ikon膮 Matki Bo偶ej w Starym Korninie dokonanych, Do druku przygotowa艂 i wst臋pem opatrzy艂 Antoni Mironowicz, Bia艂oruskie Towarzystwo Historyczne, Bia艂ystok 1997 – jest to umieszczony w Internecie spis cud贸w dokonanych dzi臋ki 艣wi臋temu obrazowi, cenny z powodu wielu stron przytoczonych dowod贸w w postaci opisu os贸b wymienionych z nazwiska oraz dolegliwo艣ci, z kt贸rymi przybyli. Ksi臋ga dotyczy lat 1717 -1724 i mo偶na znale藕膰 w niej potwierdzenie istnienia kt贸rego艣 z przodk贸w.

3. www.drohiczyn.opoka.org.pl strona Diecezji w Drohiczynie wraz z adresem Archiwum.

4. Ksi膮偶ka „Harcerstwo poleskie. Brze艣膰-Kobry艅.” Autor Helena Arciszewska-Jakubowska. „Ksi膮偶ka zawiera wspomnienia o grupie harcerzy dzia艂aj膮cych na Polesiu. Ich m艂odzie艅cze losy s膮 wpl膮tane w trudn膮, wojenn膮 histori臋 Kres贸w. Wielkim atutem ksi膮偶ki s膮 archiwalne fotografie i dokumenty, ponadto narracja w formie relacji 艣wiadk贸w wydarze艅, pozwala czytelnikowi dotkn膮膰 historii. Ksi膮偶ka ma ogromny walor poznawczy. Ukazuje wiele nieznanych fakt贸w z historii Harcerstwa Polskiego na Kresach” – to cytat z portalu Mareno. Ze swojej strony dodam, 偶e moja Mama znalaz艂a tam mn贸stwo informacji o ludziach, kt贸rych pami臋ta艂a z dzieci艅stwa lub ich nazwiska znajdowa艂y si臋 w domowych zapiskach. http://www.mareno.pl

kontakt

Magdalena Wo藕niak,聽聽magdalena__wozniak@op.pl


Zadarnowski Family, Zadarnowo – Family’s History and Legend

The history of Zadarnowski family and Zadarnowo is very old and dates back to the golden age of Kings Sigismunds鈥 ruling: Sigismund I the Old (1506-1548), and then his son, Sigismund August (1548-1572). During this period the economic and cultural development of the country flourished. Queen Bona actively supported the activities of gentry and magnates, which made Poland more important among the neighboring countries. She founded many cities and took care of the development of the existing ones by means of frequent visits. Among these cities was prince’s city Kobry艅, which used to be owned by several rulers and was visited by them over the ages.

King’s travels created occasions to entertain the ruler, both to let him rest and to provide entertainment – mainly hunting. Polesie’s forests, rich in game supplied the ruling couple – true hunting lovers – with many trophies worth noting in the chronicles.
What is more, the gentry from various regions of Poland arrived in the process of settling new areas of Polesie. This fact is proved by the coat of arms „Rotu艂d”, which originated in the Krak贸w area. In Czy偶yce poviat this coat of arms has been known since 1296, in Latvia since 1700 and in Warmia since 1750.

At that time a wealthy Rotu艂d used to keep house in „Kot贸wka”[Cat’s place], (coat of arms „Rotu艂d”: in a red filed half of a golden ring with a golden cross. At the helmet three peacock’s feathers. Leszczyc, volume II, page 275)
Rotu艂d must have obtained the full of gentry’s rights as he send an amazing living game animal to the king. This new gift was widely noted and the name Rotu艂d became more important. It might have been due to this fact that the king awarded Rotu艂d with additional land and the nickname Zadarnowski. („Kings Sigismund I and Sigismund August ennobled as many as 337 people” Herbarz Rodowy[Ancestral armorial] – Alfred Znamierowski page 18).

Many legends and suppositions have appeared for almost 500 years of the history of Zadarnowski family because some documents from earlier centuries are missing. After 1945, the land belonging to Zadarnowski family became a part of a different country, which makes the access to source documents, such as parish books, very difficult.

The fact of receiving extra land and the nickname made it possible for Fedor 鈥濩at” Zadarnowski to use the seal with the coat of arms Sulima. The expression „Ratold” used in relation to Fedor might originate from the old family coat of arms „Rotu艂d” after some deformations in speech or writing.

Fedor kept his house with his brothers Jan and Teodor. Later, firstly Fedor, and later both of his brothers – Jan and Teodor Zadarnowski, left Zadarnowo and moved 鈥濶a przy kupie” [„At get together”] in Bogus艂awice. There is no information on Fedor’s and Jan’s families.

Teodor Zadarnowski married Kaczanowska and died in the Wierzchowice battle with Moskow (XVI c.), however his offspring remained – 5 daughters and a son.
„This battle was 27th of November 1655 in Wierzchowicze in Latvia. Pawe艂 Sapieha was running after Russian army (hunting the Russian army) and suffered heavy losses. Bychowiec Jan [Mogi艂a], Radoszy艅ski Jakub and Zadarnowski Teodor [Sulima] was killed in battle !'” by Grzegorz Boczkowski http://edu.clk.pl/~pinio/

One daughter of Teodor married Jerzy Buchowiecki, the second one J臋drzej 艢nie偶ka B艂ocki, the third one Daniel Jaho艂kowski and the fourth one Stanis艂aw Laskowski. There is no information on the fifth daughter.

The son, Stefan Zadarnowski, married Katarzyna Laskowska, the daughter of J臋drzej Laskowski. Katarzyna gave birth to five children, a daughter and four sons.

1. The daughter of Stefan and Katarzyna Zadarnowski married Jan Ancota, the treasurer of Ziema Bielska [Bielsko region]. He was probably a nephew of Maciej Ancota, the bishop of Vilnius, and a brother of Jerzy Ancota, bishop suffragan of Vilnius.

2. The first son of Stefan and Katarzyna Zadarnowski, Daniel Zadarnowski had three wives:
鈥 the first one was Teofila Wierzbicka, the daughter of the bailiff and notary of Ziemia Brzeska [Brzeg region]; she gave birth to four children: son Antoni and three daughters
鈥 the second one was Teodora Oko艂owicz贸wna, the daughter of the treasurer of Orsza艅sk, with no children
鈥 the third one was Marianna Buchowiecka, the daughter of the treasurer of Brzeg; she gave birth to a son and a daughter

3. The second son of Stefan and Katarzyna Zadarnowski, Wojciech Zadarnowski, had two wives:
鈥 the firs one was Dorota Butkiewicz贸wna from Wo艂k贸w poviat, with no children
鈥 the second one was called Pomarnacka (her first name is missing), a widow, coming from the poviat of Oszma艅sk, also with no children.

Wojciech was a person with knightly qualities; he served in king’s hussar company. In XVII century hussar were heavily armored lancers, equipped in half amours with wings (the feathers scared enemy horses and the wings foiled attacks with lassos), basinets, lances and sabers. During a battle hussar was considered to be the main power used to break the enemy lines. In 1776 hussar was transformed into the National Cavalry.

4. The third son of Stefan and Katarzyna Zadarnowski, Konstanty, also had two wives:
鈥 The first one was Barbara Brzozowska, the daughter of a 鈥瀞word-bearer” in Kiev, and they head three sons: Antoni, Franciszek and Wawrzyniec. The youngest son, Wawrzyniec, became a member of a convent – Societatis Jesu
鈥 The second wife was Barbara Niepokojczycka, the daughter of the treasurer of Brze艣膰, who gave birth to four children, two sons: Ignacy and J贸zef and two daughters: Teresa and Gertruda. Ignacy became a member of a convent – Redemptionis Captivorum.

5. The fourth son of Stefan and Katarzyna Zadarnowski, Piotr, married 艁ab臋dzka, the first name is unknown, from Ziemia 艁ukowska [艁uk贸w region]. They had four children: son J臋drzej and three daughters, Katarzyna, Marianna and Apolonia.

(the information according to the armorial 鈥濳orona Polska”[Polish Crown]
Nesiecki, volume X, page 14,
Notatka z Ksi臋garni Akademickiej[The Note from the Academic Bookshop],
Pozna艅 14.06.194)

Great lands of Teodor Zadarnowski were inherited by his son Stefan. He divided them among his four sons; they passed the lands to their children, dividing them even further. As a result, the land of Stefan Zadarnowski was inherited by six grandsons of Teodor, who wanted to run farms.

One of them, Antoni Zadarnowski, who could have been the son of Konstanty (of his first marriage) from Bogus艂awice or son the son of Daniel (both nephews had such names) came into 40 hectares of the land near Zadarnowo settlement. Antoni started the family line of „the Antoniuks”. He had two wives:
鈥 The first one gave birth to Feliks, who had no offspring due to infertility. He and his wife dunk their way through the 20 hectares of inherited land.
鈥 The second wife gave birth to son J贸zef (around 1838), and lived in Zadarnowo. Soon J贸zef Zadarnowski became an orphan and lived at his grandparents鈥 home in Bogus艂awice for a while. When he was 16-17, grandparents left for Warszawa and the remaining children made J贸zef a servant in the kitchen. J贸zef came back to Zadarnowo. There he met El偶bieta Grodzka from Borysowo, who used to visit Helena Oladowska, a neighbor’s sister, Aleksander Oladowski.

Elzbieta found J贸zef attractive as he had excellent manners and was very handsome – a tall, dark-haired young man with dark moustache, who kept his hair to the side. Around 1868 J贸zef married El偶bieta Grodzka (1848-11.03.1913). El偶bieta lived 65 years.
The farm neglected by Feliks, unkempt and limited to 20 hectares, was put up for auction. J贸zef decided to buy his land, which, he felt, belonged to him as the legacy of his father Antoni Zadarnowski. He bribed the czar’s officials, who opened the auction and closed it immediately, announcing that J贸zef bought the land.
However, he had no money to restore the farm. He decided to become a serviceman to collect the necessary money. The farm was probably leased. He served priest O偶arowski for 11 years. Meanwhile, he lived with his wife in forester’s lodges, first in Pszcz贸艂ki, then in Lasowiec.

During the service the children of El偶bieta and J贸zef Zadarnowski were born: three daughters and a son. The eldest, Maria, lived only two years. The second one, Salwina, entered by marriage the Zarzecki family (she was the grandmother of Swolkienie among others). The following child was the son, Kazimierz. The youngest daughter, Maria, probably married Lassota.

J贸zef’s son, Kazimierz Zadarnowski (12.X 1879-20.III01943) met 10 years younger Antonina Jaho艂kowska (9 V 1889-24.V 1945) from Jaho艂ki village, the daughter of J贸zefa and Jan Jaho艂kowski. Kazimierz and Antonina married around 1910 or 1911.
Antonina dowered 10.79 hectares of land – meadows of different humidity (from dry ones to marshy ones). They bordered with the lands of Adam Jaho艂kowski (grandfather) and J贸zef Jaho艂kowski (brother) and other four farmers on three sides, and were adjacent, on the shorter side, to Zadarnowo settlement. Antonina Zadarnowski obtained the title to these meadows on 28 V 1935 pursuant to positive prescription, in consequence of direct and continuous ruling the land for the period of 10 years.

Antonina gave birth to three children – daughter Maria and two sons – J贸zef and Ludwik.

Maria Zadarnowska, born in 1912 was beautiful and skilful at creating small items such as baskets, bags, rugs and Christmas decorations; also she had a talent to crochet collars, shawls, table clothes and bedspreads. In 1930 she married Gracjan Chor膮偶yczewski, the deputy of Voit in Nowosi贸艂ki gmina [a commune]. The son of Maria and Gracjan, Leonard Chor膮偶yczewski, was born in 1932. He lived two years and died on 18 III 1934. Then Maria suffered from tuberculosis, which became more serious every day and in those days it was an incurable disease. In spite of the treatment by changing the climate she died on 12 VIII 1936 at the age of 24.

J贸zef Zadarnowski was born on 8 XI 1914. He was a beautiful and extremely smart child. His childhood coincided with the time of war, hunger and destruction of World War I. The house of grandfather J贸zef might have been burnt during the invasion of the German army between 1914 and 1918. Kazimierz with his family moved a part of the farmstead building adjusting it for residential purposes. He created a room of the area of 45 m2, kitchen around 37.5 m2 and hall around 7,5 m2 which connected the residential part of the building with the barn and the pigpen.
A heap of stones remained on the yard, the stones were supposed to serve as the underpinning of the burnt house. Chestnuts and other neighboring trees were cut and a vegetable garden was started in their place.

In 1918, as the war ended, Kazimierz left with his family to Moscow. They were accompanied by W艂adys艂aw Janowicz from Oszmiana (the son of Izydor), a father of 10 children. They were probably guests of Antonina’s relatives. In Jaho艂kowski family not everyone run a farm, some earned fortunes as the owners of palaces, shops and houses in the Moscow area of that time.

In 1918 German built in Zadarnowo a beautiful, concrete monument next to the graves of killed soldiers. Later, only two biggest digits remained „34”. After 1930 the bones of the soldiers we collected and placed in a shared grave. Marvelous stone tomb plates, which covered the stairs of the monument, were used to build a road. Also some of the neighboring pines were cut down because they were „a nuisance”.
In the spring of 1919 „a Polish officer appeared in Zadarnowo”. It was a sing of hope for survival. The hope decreased as in the autumn came famine, typhus, and early frost. There was a terrible famine in the autumn, winter and spring. There was a shortage of potatoes and bread, and the only food was radish. J贸zef recalled that after the years: „Weronika Swolkie艅, the mother of Stefan and Stasia had a haggard cow, which gave little milk. Sometimes I got some milk from her, occasionally a half of a glass.”

J贸zef and Stefan have been friends since childhood.
Ludwik Zadarnowski was born on 10.08.1922. A joyful, laughing child attracted the attention of everyone due to his fiery disposition. The sibling loved one another very much due to sister’s and brother’s protectiveness.
The beginnings of education of both brothers involved attending the school in Hajk贸wka. The preserved school certificates of the final form let us claim, that both J贸zef and Ludwik at the age of 13 completed the first stage of education.
Basing on the existing school certificated it is known that J贸zef attended Gimnazjum Humanistyczne [Gymnasium of Humanities] in Kobry艅 in the years1927-1930 (forms I-III), Gimnazjum Salezja艅skie [Salesian Gymnasium] in O艣wi臋cim in the years 1930-1933 (forms IV-VI). In the school year 1933-1934 he completed 7th form in Gimnazjum Salezja艅skie in R贸偶any Stok. There he passed his graduation exam in 1935.
An uncertified copy is the only existing document because graduation certificate probably was left at the University of Vilnius.
Possibly, after graduation exam J贸zef smoked his first cigarette and decided to take a photo of that fact.

Ludwik attended Seminarium Salezja艅skie [Salesian Seminar] in the years 1935-1937 (forms I-II), and then the Gymnazjum in the years 1937-1938. There are no existing certificates proving his further education. World War II might make any further, regular education impossible.
Both brothers grew up in the atmosphere of respecting the faith and attended the mass in school times. Also, both helped the parents on the farm. The outcome of Ludwik’s hard work was starting a small orchard. He planted there 100 fruit trees, mainly apple trees, which started to bear fruit during the war. The brothers had the opportunity to compete during shared work on the farm. Usually, it resulted in calling names, hence „Zinto” and „Ludek” – the nickname became permanent in Ludwik’s case.

J贸zef attended a cadet course in Lida till 20 IX 1936. He completed the course with the tenth place, obtaining a commendation and the rank of senior rifleman with a diploma and the title of reserve cadet. At the cadet ball in Lida, J贸zef met Larysa Grochowska. Later he introduced Larysa to his parents and announced the decision about marriage.

In the autumn 1937 J贸zef began studies at Stefan Batory University in Vilnius. He studied in agricultural faculty connecting the direction of studies with his future – agriculture.

J贸zef Zadarnowski’s family enlarged on 16. VI 1938 – daughter was born. The child was brought to this world at the house of mother’s parents in Nowe 艢wi臋ciany at Le艣na St. 16. (Nowe 艢wi臋ciany is located 87 km north from Vilnius).
In 1940, on the name’s day of grandfather Piotr Grochowski (29 VI), baby was christened in Nowe 艢wi臋ciany. J贸zef personally assured that in the christening certificate Zadarnowo was entered as the place of birth of the child as she spent there her first two years.
„Family’s land gives you life. It leaves its trace. I don’t want our life depending only on Zadarnowo but I want all members of my family to know and remember that the family land in Zadarnowo gave them life”.

[ Land

Zadarnowski family from Zadarnowo dispersed all over the world. One, apart from Zadarnowo, had an estate in Bogus艂awice, the second one in Ozianty, the third one in Soko艂owo (Kobry艅 poviat), and a tenement at Wiwulski St. in Vilnius bore the name of the owner – Antoni Zadarnowski.
Before World War I, czar’s generals were interested in the nearby land, traders looking for land and various officials also interested in their purchase appeared after the war.

A story about a captain’s wife, the owner of the land belonging to „the Stefaniuks” remained. Similarly Mr. Ostrowski is remembered, who had a house and a field of potatoes next to the hill in the area called „Walentynowy 艂anek [Valentine’s standing corn]”. There is only a faint trace of them.
Cutting down of the nearby great, old oak also contributed to that. Micha艂 Zadarnowski, „Maciejuk” and J贸zef Zadarnowski „Antoniuk” could not accept the loss of the oak. The tree was healthy and it could have stayed for long years as a witness of history – of great ones and of unimportant moments. The trace of the catholic cross remained next to the tree trunk. It is difficult to say why it appeared there as the uprising activities in the Polesie region are covered with the veil of mystery.
Only a pear tree on the border line remained, and next to the hill there are several birches. The residual bricks were taken away and the nearby ponds were filled. The fields became a part of the Zadarnowo settlement grounds.

The inhabitants of Zadarnowo comprised a community, within which particular houses had their family tradition and importance. Theses included the houses of „the Maciejuks”, „the Antoniuks” (we), „the Haraszczuks”, the Oladowskis鈥 and the tenants鈥 of Mr.Andronowski. Tenants, also called „przyjmaki [the employed]” usually had small cottages and the land given to them into lease by the master of Kadelnica – Chlebowicz. What is more, Zinkowicz and Liskowicz were tenants, who got two farmhands from the master and as their farms grew they even got the third ones.

The house of „the Maciejuks”, the descendants of Maciej Zadarnowski, was the most important one long before the World War I and over the last generation, that is to World war II. Their ancestor, Ignacy (probably the son of the descendants of the Zadarnowski family???) had J贸zek and Jasiek – the two servants from Hajk贸wka village. The master slept on the oven in the cottage without chimney, and the servants on the ground next to the oven.

„The Maciejuks” had then approximately 50 ha of land, „the Antoniuks” which were the descendants of Antoni Zadarnowski 40 ha, and „the Haraszczuks” together with the the Oladowskis app. 50 ha. It might have been the result of an old division between many (?) sons.
In August 1943 the historic cottage of Ignacy Zadarnowski was burnt together with the farmstead buildings by „the red guerrillas”.

In between the wars „the Maciejuks” family was represented by four Zadarnowski brothers: J贸zef, Micha艂, Stanis艂aw and Piotr. The eldest one, J贸zef, was „the head”, and the other brothers were only parts of the family organism. J贸zef used to order, Micha艂 ran the farm, Stanis艂aw had to have children and so he got married and Piotr took care of the sale of the manufactured goods. All worked like horses on the farm encompassing the area of 130 hectares. Stanis艂aw did not have a son but he had three daughters.
Stanis艂aw Zadarnowski had children only daughters..
„The Haraszczuks” family consisted of the sons of Erazm Zadarnowski: Stanis艂aw, Jan and Antoni. When Stanis艂aw married a hard-working and resourceful woman, brothers split following a serious quarrel and fight. Stanis艂aw had three children – a son and two daughters.
His son, Wiktor, married Jadwiga Oladowska.
Antoni Zadarnowski, the third son of Erazm, married Rozalia Przy艂ucka, and had two daughters: Maria and Antonina. Maria married a „przyjmak” – Kazimierz Niedzimedzki, the son of Mr.Andronowski’s land tenant. The younger Antonina married a widower Gracjan Chor膮偶yczewski, who was in that time a voit in Nowosi贸艂ki. Gracjan became a widower 1936 when he lost his wife, Maria from „the Antoniuks” and the son – Leonard.

The family of the Antoniuks originating form Antoni Zadarnowski (the end of XVIII c.?) was represented by Kazimierz Zadarnowski, his two sisters: Salwina and Maria and Kazimierz’s children – Maria (Gracjan Chor膮偶yczewski’s wife, died young at the age of 24, in 1936), J贸zef and Ludwik.
Kazimierz run the farm inherited by his father J贸zef, who not only bought his inherited estate, but also put a lot of effort (service) to make his farm flourish. In 1933 the smallholders of the Zadarnowo settlement, and Kazimierz among them, ordered the land registration.
The land register, established in 1938, was preceded by their enclosure. Measuring and enclosure works in Zadarnowo area were performed by certified land surveyor – Feliks Czapski. The works took five years due to various reasons, mainly because of the lack of personal responsibility and sluggishness of the land surveyor.

It was meant to order the patchwork of fields, which appeared due to land fragmentation during the process of inheritance. The unnecessary bulks should be plowed, the field borders straighten and the weed combated. According to the register, the Zadarnowo area comprised 409 hectares of land in general, which belonged to 18 families comprising the Zadarnowo settlement.

Particular families owned:
1. Micha艂 Zadarnowski 44,1797 ha
2. Stanis艂aw Zadarnowski, Stanis艂aw’s son 41,5651 ha
3. Piotr Zadarnowski 43,6091 ha (in total 130 ha of family land)
4. Wac艂aw Andronowski 59,0463 ha
5. Kazimierz Zadarnowski 22,0667 ha
6. Stanis艂aw Zadarnowski, Erazm’s son 14,0887 ha
7. sonship (nephews) of Antoni Zadarnowski 16,5638 ha
8. sonship (nephews) of Aleksander Oladowski 18,7096 ha
9. Weronika Swolkie艅 17,3759 ha
10. Damian Pawluczyk 10,6322 ha
11. Konstanty Pawluczyk 18,1792 ha
12. Maksym Pawluczyk 16,7821 ha
13. sonship of Karp Zinkowicz 9,8851 ha
14. sonship of J贸zef Zinkowicz 12,8127 ha
15. sonship of Maryna Batulin 13,9992 ha
16. Piotr Liskowicz 12,2367 ha
17. sonship of Stefan Liskowicz 13,1896 ha
18. sonship of Bazyli Zinkowicz 19,5146 ha

Once the lands were ordered in 1938 the smallholders declared in writing, in a letter addressed to the voit of Nowosi贸艂ki gmina [a commune] – Gracjan Chor膮偶yczewski, the will to create a single hunting circuit of their lands.

The following stage of ordering the lands was the exchange of forest. Kazimierz and his sons cut down their trees which caused a surplus at the plot of Swolkie艅 in Kowanica. Additionally, they cut down some trees on their own plot preparing the material for their own house.

The oak tree 鈥濬atman” was cut down during tree clearance in Kowanica – J贸zef did not managed to save it. Half of the wood was sold for 50 zloty. 7 m3of branches and twigs were left for fuel wood. Within the root system of the oak the remnants of a cross and the bones of the buried insurgent were found.

Zadarnowo was strongly associated with forest. Now there are no traces of marvelous pine forest, and there are only remains of the mixed forest. Kazimierz could remember pines so thick that after cutting down a wagon (?) might have been placed on the trunk surface. There is a story about a sawmill built by Mierzejewski from Borysowo, in which the drive shaft and additional shafts were made from the same pine trunk cut down in the pine forest. Pines 鈥濴isanek” and 鈥瀂alisanek I, II” were known to be so big that a cap fall down of a man looking at their crowns.

[ War

In the mid-August of 1939 J贸zef went to in-laws with his wife and daughter. Mother and daughter quickly returned to Zadarnowo, because on 29 August mobilization was announced. Both of them reached home on 31 August and on 1 September 1939 the war began.
J贸zef returned to Zadarnowo so swollen with hunger that he had to have his uniform cut with a razor on seams.
In June and November 1940 J贸zef worked by the construction of the canal joining Dniepr and Bug rivers. He worked for 6 days with a horse-cart doing the ordered tasks. He received a confirmation of performed duties. Work was compulsory and a refusal resulted in sending to Siberia.

Fires, terror of the guerillas demanding food and vodka, raids and the constant sense of insecurity caused that J贸zef with his wife and daughter went to Kobry艅 a few times.
At the beginning of December 1941, J贸zef bought a camera. He took pictures of his family, parents, and neighbors including Wiktor Zadarnowski.
On 20.03.1943 Kazimierz Zadarnowski dies.

J贸zef and his family lived at the Ostromeckis鈥 place at Kwiatowa St. 13a. At the beginning of January 1944 Antonina visited his son. In spite of many visits to the doctor’s her health did not improve, she suffered from asthma and tuberculosis.
Yet another journey to Kobry艅. J贸zef and his family stayed at the Okorowskis鈥 place. W艂adys艂awa Okorowska (of the maiden name Jaho艂kowska) was J贸zef’s first cousin. Irmina had a friend to play with, as the Okorowskis had a three-year-old daughter „Dzidzia” („baby”).
At the end of summer 1944 Ludwik voluntarily joined the army.
Antonina died on 24 May 1945 on her son’s hands.

[ Repatriation

The ending of World War II announced on 9 May 1945 did not bring any joy nor hope to Zadarnowski family but only sadness and bereavement. Antonina was buried next to her husband, daughter, grandson, and grandmother…..the ancestors living for many generations basing on the surrounding land.
They moved together with the Mazanowski family and their daughter Teresa (Stanis艂awa Mazanowska was Stefana Swolkie艅’s – J贸zef’s friend – sister).
J贸zef left for Pozna艅 to the University to continue the studies. Larysa found a job, and Irmina started education.
In 1947 J贸zef graduated from the Adam Mickiewicz University in Pozna艅 with a high position.

[ kontakt

Magdalena Wo藕niak,聽聽magdalena__wozniak@op.pl