Nazwisko Loll wyst臋puje w Ko艣cierzynie i w og贸le na po艂udniu Kaszub oraz na Kociewiu. Tak si臋 jednak z艂o偶y艂o, 偶e historycznie po艣wiadczone zosta艂y jego formy pochodne Lolczyk i Lolkowski. Michael Lolczyk zanotowany zosta艂 w ksi臋dze parafii Pog贸dki w 1718 r. i tam偶e 3 lata p贸藕niej, tj. w 1721 r., Michael Lolkowski. Wcze艣niej, bo ju偶 w 1598 r., Mateusz Lola (藕r贸d艂owo Lolia) potwierdzony zosta艂 w Wysinie.

Publikacja niemiecka Kreis B眉tow (wydanie II z 1939 r.) podaje nazwisko Lulle i Lulla, gdzie o przed l przesz艂o w u (trudno bowiem znale藕膰 inne obja艣nienie tego nazwiska ni偶 formy Loll), a na ko艅cu Niemcy dodali -e, kt贸re Polacy wymienili na -a. W D膮biu pod Bytowem w 1661 r. zanotowany zosta艂 Mathis Lulla, a w 1780 r. Casimir Lulla w Studzienicach i Adam Lulle w D膮browie.

„S艂ownik nazwisk wsp贸艂cze艣nie w Polsce u偶ywanych” podaje poza woj. gda艅skim nazwiska Lol (12), Lola (29), Lolaj (6), Lolak (2), Lolas (16), Lolis (5), Lolko (13), Lolli (1), Lolonkiewicz (1). Nadto 4 obywateli o nazwisku Lolek, z czego 1 w woj. gda艅skim, 315 o nazwisku Lolo, z czego 21 w woj. gda艅skim, i 106 o nazwisku Loll, z czego 31 w woj. gda艅skim i 37 w woj. bydgoskim.

Wariant Lolczyk pochodzi od Lol i utworzony zosta艂 za pomoc膮 przyrostka -czyk, jak Urba艅czyk od Urban, Pawelczyk od Pawe艂, Zdu艅czyk od Zdun. Mo偶e ta forma (Lolczyk) pochodzi od wcze艣niejszej Lolek i utworzona zosta艂a za pomoc膮 przyrostka -ik, jak Urbanik od Urban, Janik od Jan, Szczepanik od Szczepan. Form臋 Lolek zak艂ada nazwisko Lolkowski. Powsta艂o ono modelowo wskutek ch臋ci posiadania nazwisk na -ski i formy pochodne.

Sk膮d jednak nazwisko Loll? Powiedzmy na pocz膮tek, 偶e pisownia przez podw贸jne -ll na ko艅cu ma 藕r贸d艂o w pisowni niemieckiej: 偶eby Niemiec m贸g艂 wymawia膰 Lol z o jasnym, trzeba by艂o pisa膰 po o dwie litery (inaczej czyta艂by Lol z o d艂ugim). Wiadomo, 偶e dzieciom sprawia k艂opot wym贸wienie g艂oski r, na jej miejsce wstawiaj膮 l. Uprzytomnienie sobie tej w艂a艣ciwo艣ci mowy dziecka, prowadzi nas do genezy nazwiska Loll. Jest to mianowicie spieszczone imi臋 Karol. W imieniu podstawowym Karol pomini臋to nag艂osow膮 sylab臋 Ka- i tak powsta艂a forma Lol (z pierwotnego Rol). Lolek mog艂o powsta膰 od Lol przez dodanie przyrostka -ek, jak Janek od Jan, Edmundek od Edmund lub jest to spieszczenie powsta艂e wprost od imienia Karol. Por贸wnaj imi臋 Lolek z film贸w rysunkowych dla dzieci: Bolek i Lolek, gdzie ostatnie imi臋 to spieszczenie od Karol. Przypomnijmy, 偶e i na m艂odego Karola Wojty艂臋, obecnego papie偶a Jana Paw艂a II, m贸wiono w domu Lolek. Podobnie nazwisko Lenz mog艂o powsta膰 od Lorenz.

Ks. Sychta podaje rzeczownik l贸l, czyli „cz艂owiek z艂y, nicpo艅, 艂ajdak”, powsta艂y prawdopodobnie od imienia Lol (proces apelatywizacji). Co innego lola – „krowa” i „bicz kr臋cony”, powsta艂e od wykrzyknika na krowy „lo, lo, lo”, by wraca艂y z pastwiska.

Edward Breza