Nazwisko Kosznik notowane jest g艂贸wnie historycznie w Kartuskiem i Ko艣cierskiem, wyst臋powa艂o te偶 w Wejherowskiem. Potwierdzaj膮 je ksi臋gi metrykalne parafii Chmielno i Sierakowice z pocz膮tku XIX w., a w Ko艣cierskiem w wielu wsiach (Ma艂y Kli艅cz, Niedamowo, Kaliska) kataster frydrycja艅ski z ko艅ca XVIII w., przy czym w tym 藕r贸dle pisane bywa niekiedy jako Kosnik. R贸wnie偶 na Kociewiu spotykamy Kosznik贸w i Ko艣nik贸w. Ksi膮dz Bernard Sychta odnotowa艂 Kosznika jako „nazwisko kaszubskie”. W parafii Kielno w Wejherowskiem w ko艅cu XVIII w. wymienieni zostali Koszniccy. Podobnie Koszniccy i Ko艣niccy wyst臋puj膮 historycznie i wsp贸艂cze艣nie na Powi艣lu Gda艅skim. W 1699 r. Koschnicke mieszka艂 w m艂ynie w Niest臋powie, w 1773 r. Koschnitzke i Koschnick w Przyja藕ni, w 1721 r. Woick Koschnik w K艂obuczynie, w 1920 r. nauczycielem w Brodnicy Dolnej by艂 Koschnitzki.

Urz臋dowa ksi臋ga adresowa Bytowa z 1925 r. wymienia 5 os贸b o nazwisku ortograficznie zniemczonym Koschnick (w XVI-XVIII w. w Bytowskiem nie spotka艂em tego nazwiska).

Kosznik jest typowo pomorskim nazwiskiem, wywodz膮cym si臋 od rzeczownika pospolitego kosznik, oznaczaj膮czego „koszykarza”, a wi臋c tego, kt贸ry wyrabia艂 kosze. Ksi膮dz Sychta obok rzeczownika kosznik zanotowa艂 tak偶e inny – koszownik. Wyraz kosznik obok koszarz znany jest tak偶e na Powi艣lu Gda艅skim. J臋zykowi polskiemu nie jest on jednak znany ani historycznie, ani wsp贸艂cze艣nie. Obecna jest jedynie forma koszykarz.

Koszykarstwo, czyli plecenie koszy z korzeni ja艂owca, sosny i 艣wierku lub witek ja艂owca, by艂o typowym zaj臋ciem Kaszub贸w. Wiemy, 偶e uczy艂 tego rzemios艂a Izydor Gulgowski, nauczyciel i tw贸rca muzeum we Wdzydzach Kiszewskich w Ko艣cierskiem. Dzi艣 sztuka ta coraz bardziej zanika. Mo偶e b臋dzie tak, 偶e 艣ladem dawnego zaj臋cia Kaszub贸w pozostanie tylko nazwisko Kosznik. Bliskie brzmieniowo nazwisko Ko艣nik mo偶e pochodzi膰 od gwarowego rzeczownika pospolitego ko艣nik oznaczaj膮cego „kosiarza”, a wi臋c tego, kt贸ry kosi zbo偶e lub traw臋. W wielu wypadkach, zw艂aszcza na Powi艣lu Gda艅skim, mo偶e to by膰 etymologiczny Kosznik, kt贸ry wskutek waha艅 w wymowie sp贸艂g艂osek sz i 艣 oraz proces贸w kaszubienia i zr贸wnania sp贸艂g艂osek sz i 艣 na Powi艣lu Gda艅skim przeszed艂 w form臋 Ko艣nik. Do tych rodzimych proces贸w dochodzi艂y jeszcze wp艂ywy niemieckie.

Nazwisko Kosznicki jest oczywi艣cie wt贸rne, rozszerzone przyrostkiem -ski. Powsta艂o z ch臋ci posiadania nazwiska niby-szlacheckiego zako艅czonego przyrostkiem -ski b艣d藕 jego pochodnymi.

„S艂ownik nazwisk wsp贸艂cze艣nie w Polsce u偶ywanych” podaje 582 obywateli o nazwisku Kosznik, z tego 14 w woj. bydgoskim, 39 elbl膮skim, 462 gda艅skim i 30 s艂upskim; 124 Kosznicki, z tego 1 w woj. bydgoskim, 110 gda艅skim i 4 s艂upskim; nadto poza Pomorzem 47 Koszny; 4 Koszniruk; 1 Kosznic. Zapis niemiecki Koschnick nosi 3 obywateli w woj. gda艅skim, wariant Ko艣nik 1048, z tego 14 w woj. bydgoskim, 26 elbl膮skim, 86 gda艅skim i 15 s艂upskim; formy wt贸rne: Ko艣nicki 94, z tego 3 w woj. bydgoskim, 18 gda艅skim; Ko艣nikowski 93, z tego 27 w woj. bydgoskim, 6 elbl膮skim i 1 s艂upskim.

Edward Breza