nazwiska

stan obecny

Nazwisko nale偶y do grupy nazwisk rzadkich. W 1992 roku w Polsce nosi艂o je 50 os贸b, w by艂ych wojew贸dztwach: olszty艅skim 16, gorzowskim 9, szczeci艅skim 9, cz臋stochowskim 5, 艂贸dzkim 5, tarnowskim 2 i w katowickim, przemyskim, rzeszowskim i s艂upskim po 1.
Mieszkaj膮 tak偶e w Czechach, Niemczech, RPA, Szwecji, USA.

pochodzenie nazwiska, miejscowo艣ci

Jest to nazwisko pochodzenia odmiejscowego. Wywodzi si臋 od kr贸lewskiej wsi wo艂oskiej Korosno/Korostno/Kro艣cienko po艂o偶onej nad Strwi膮偶em. R贸d pisa艂 si臋 te偶: Korosty艅scy, Korosne艅scy.聽 Kniaziowie wzmiankowani s膮 w Kro艣cienku ju偶 w 1471 roku. Maj膮 oni wsp贸lne korzenie z Liskowackimi. S膮siadami byli: Bere偶a艅scy, Katy艅scy, 艁opusza艅scy, Nanowscy, Smolniccy, Stebniccy i Ustrzyccy. Ci ostatni przyczynili si臋 do utraty przez nich
w贸jtostwa i popostwa.
W XVII wieku rozeszli si臋 po okolicy, zw艂aszcza w rejon Dobromila, Sambora, a tak偶e na kijowszczyzn臋. Zamieszkiwali wsie: Ar艂am贸w, Dydiowa, Katyna, Knia偶pol, Kropiwnik, Kwaszenina, Ma艂n贸w, Michowa, Paportno, Strwi膮偶ek, etc. Wsie te wzmiankowano ju偶 w 1494 roku nale偶a艂y do grupy wsi wo艂oskich le偶膮cych wzd艂u偶 dolin rzek Strwi膮偶, dop艂ywu Dniestru i Wiaru, dop艂ywu Sanu. Bardzo ch臋tnie osadzano Wo艂och贸w w kr贸lewszczyznach (takow膮 wsi膮 by艂o Kro艣cienko), wzmacniaj膮c w ten spos贸b obronno艣膰. 艢redniowieczne kniaziostwa mia艂y charakter dziedziczny. Dopiero w drugiej po艂owie XVI wieku pojawiaj膮 si臋 informacje o nadaniach do偶ywotnich, ale nie by艂y one cz臋ste. Knia藕stwa stanowi艂y w艂asno艣膰 rodu, nadzia艂y rodzinne by艂y trwa艂e i mia艂y licznych wsp贸艂udzia艂owc贸w.
Wo艂osi przemieszczaj膮c si臋, kierowali si臋 g艂贸wnie do wsi lokowanych na prawie wo艂oskim, co w przypadku rodu Koroste艅skich znajduje potwierdzenie.
W XIX wieku Koroste艅scy zamieszkuj膮 tak偶e Stare Miasto i okolice, Drohobycz, Kolbuszow膮, Lw贸w, Majdan, Przemy艣l, Sambor, Budapeszt i Prag臋. Ci s膮 przewa偶nie wyznania rzymskokatolickiego.

wyznanie

W przewa偶aj膮cej cz臋艣ci byli wyznania greckokatolickiego i rzymskokatolickiego. Byli i s膮
w艣r贸d nich ewangelicy.

tre艣膰 dokument贸w 藕r贸d艂owych

1471 Pyothr knyasz de Croszno (AGZ XVII nr 635)

1508
Kr贸l Zygmunt Stary zatwierdzi艂 sprzeda偶 w Kro艣cienku kniaziostwa licz膮cego dwa聽聽 dworzyszcza przez starost臋 Macieja z Bnina PRZODKOM 艁azarza, Iwanka i Andrejka.
鈥濺ex Lazaro, Iwanko et Andrejko fratribus scultetis alias knyaziowye villae Crossno in capitanateatu Premysliensis sitae鈥︹(MRPS, pars IV, vol.2, nr 306, G. Jawor: Osady prawa wo艂oskiego..)

1537
Iwan z Kroszna wraz z Miko艂ajem M艂odeckim, Andrzejem Rawszyckim i Soza艅skim wyst臋puj膮 o przywilej dla Boberki, a bracia 艁azarz i Iwan o przywilej dla Ternowy wraz z Wa艣kiem Ilnickim.( A. hr. Stadnicki s.9 i 30)

1544
Andrejko i Iwanko z Kroszna i 鈥瀞ze艣膰 kniazi贸w okolicznych r臋cz膮 gard艂em i maj膮tkiem nabywcy knia藕stwa w Berehach Iwanowi Kunasewiczowi, 偶e b臋dzie tego knia藕stwa spokojnie u偶ywa艂鈥. ( A. hr. Stadnicki s.47)

1555
鈥濸rivilegnum oryginale super scultetiam villae Korosno Procopio et Andreae Koroste艅skim per Sigismundum Augustum Datum Petricoviae Anno 1555鈥.
Kr贸l Zygmunt August przywilejem zachowuje posiadanie knia藕stwa w Koro艣nie na rzecz Prokopa i Aleksandra Koroste艅skich, syn贸w Andrejka. Posiadali oni dwa dworzyszcza oraz tereny przy granicy ze Smolnic膮 oraz przy granicy ze Stebnikiem, nad potokiem Kamenny.
( A. hr. Stadnicki s.53-54)

1558
鈥 Continentes in se donationem poponatus in villa Korosno religioso Iwan Korosczenski, cofirmatur鈥. Nadano popostwo Iwanowi Korosczenskiemu.
( S艂ownik geogr. Kr贸l., MRPS pars V vol.2 nr 8701)
Popostwa by艂y obsadzane cz艂onkami rodziny kniazia, a wi臋c stanowi艂y cz臋艣膰 uposa偶enia rodzinnego. Uposa偶ano je w 艂an lub dworzyszcze ziemi ornej.(G. Jawor: Osady).

1558
Providus Lechno (Alexander) Koroste艅ski, posiadacz po艂owy knia藕stwa w Koro艣nie, po偶ycza od urodzonego Krzysztofa Drohojewskiego 150z艂p. na dwa tygodnie..( A. hr. Stadnicki s.55)

1560
Prokop (Kopko) Koroste艅ski posiadacz drugiej po艂owy Knia藕stwa w Koro艣nie zastawia j膮 Janowi Zamosczkiemu w summie 600 z艂p鈥( A. hr. Stadnicki s.55)

1560
Uczciwy Lechno (Aleksander) Koroste艅ski zastawia siostrze艅cowi swemu Wa艅cza synowi Prokopa Korostenskiego jedn膮 trzeci膮 cz臋艣膰 swej po艂owy Knia藕stwa w Koro艣nie鈥
( A. hr. Stadnicki s.56)

1561
El偶bieta z Pleszowic (zapewne wdowa po Krzysztofie Drohojewskim) wnosi do s膮du Grodzkiego spraw臋 przeciwko Lechnowi Korostenskiemu. (A. hr. Stadnicki s.56).

1561
Uczciwy Ilko (Eliasz) Korostenski syn Lechna, zastawia pi膮t膮 cz臋艣膰 swej dzielnicy w Knia藕stwie Kro艣cie艅skim Janowi Zamosczkiemu鈥( A. hr. Stadnicki s.56).

1568
Nobilis Jan Zamojsczki, posiadacz tej po艂owy Knia藕stwa Koroste艅skiego, kt贸r膮 mu Prokop i Ilko Koroste艅scy zastawili, wszelkie prawa przelewa na rzecz Demiana Stebnickiego.
( A. hr. Stadnicki s.57).

1568
Uczciwy Wa艅cza Koroste艅ski syn Prokopa przelewa na rzeczonego Demiana Stebnickiego..
( A. hr. Stadnicki s.56)

1568

Lechno Koroste艅ski wraz z synami swymi Ilkiem i Ignacym zastawia ca艂膮 sw膮 dzielnic臋 Knia藕stwa Korostenskiego Nobili Paw艂owi Demianowiczowi Ustrzyckiemu鈥
( A. hr. Stadnicki s.57).

1569
Romano syn Iwana Korosczenskiego 鈥瀙oponis ritus graece in villa Horosna, advilitas super dicto poponatu datur. ( MRPS pars. V, vol.1,聽 nr 3804).

1569
Relacja wo藕nego sadu Grodzkiego Przemyskiego, i偶 w jego przytomno艣ci Lechno Koroste艅ski z synami Ignacym i Ilkiem, tudzie偶 Kopko Korostenski z synem Wa艅cz膮 dozwolili i dali Paw艂owi Demianowiczowi Ustrzyckiemu realn膮 intromisj臋 w posiadanie ca艂ego Knia藕stwa Koroste艅skiego. (A. hr. Stadnicki s.58).

1577
Wa艅cza syn Kopka Koroste艅skiego powt贸rnie zeznaje, 偶e wszystkie swe prawa, co do w艂asno艣ci po艂owy Knia藕stwa w Korosnie, na Paw艂a Demianowicza Ustrzyckiego przela艂.
( A. hr. Stadnicki s.58).

1578
Kr贸l Stefan Batory potwierdza na wniesion膮 do niego apelacj臋 wyrok s膮du Grodzkiego Przemyskiego w sprawie Ilka Koroste艅skiego przeciwko Iwanowi Paw艂owi Stebnickiemu ( Ustrzyckiemu) o wykupno Wa艣ka Koroste艅skiego brata rzeczonego Ilka z Kmia藕stwa Koroste艅skiego i gwa艂towne wyp臋dzenie tego偶 z mieszkania i kurii w Korosnie.
( A. hr. Stadnicki s.59).

1600
Zygmunt III zachowuje Miko艂aja Demianowicza Ustrzyckiego i jego zon臋 w posiadaniu do偶ywotnim knia藕stw i popostw w Koro艣nie i Koroste艅skiej Woli.

Herbarze

[Adam Boniecki: Herbarz Polski. T.11, s.163]
Koroste艅scy: Miko艂aj, grekokatolik, paroch w Ma艂nowej, zmar艂 1809 roku, pozostawiaj膮c z Xenofy z Chomczy艅skich, 2-ov. Mieleszkowej: Mariann臋 za ksi臋dzem Wincentym Lewickim, Katarzyn臋 za ksi臋dzem Janem Czapelskim, Tekl臋, Jana. Jego siostry: Anna Kaczkowska, Anastazya Heniowa, Eufrozyna Chojnacka.

Korosty艅scy v. Koroste艅scy pisali si臋 z Kro艣cienka (po rusku Korostno).

Sebastian Korosty艅ski dzier偶awi艂 1609 roku cz臋艣膰 Lisowszczyzny, w wojew贸dztwie kijowskim (Kij.III B.f.71).

Micha艂 i Miko艂aj z Kro艣cienka Korosty艅scy, synowie Andrzeja i Eufrozyny z Smolnickich i Micha艂, Teodor i Jan, synowie Jak贸ba i Antoniny z Ustyanowskich, wszyscy wnukowie Szczepana i Marianny z Nanowskich, prawnukowi Jana i Marianny z Dobrza艅skich, legitymowali si臋 ze szlachectwa 1782 roku w ziemstwie przemyskim, a Jan i Andrzej, synowie ksi臋dza Bazylego, greckokatolickiego ksi臋dza w Strwi膮偶u, legitymowali si臋 ze szlachectwa tego偶 w grodzie przemyskim. Z nich Jan, proboszcz greckokatolicki w Wo艂oszczynowie, mia艂 z Katarzyn膮 Izajsk膮 Atanazego, a Andrzej z 偶ony Maryanny N.N., Jana urodzonego 1763 o偶enionego z Zofi膮 艢wiebodowsk膮, z kt贸rej Stanis艂aw urodzony 1806 i Marcin urodzony 1794, dzier偶awca Zag贸rzan. Ten ostatni, z Zofii z Kowalskich, wsp贸艂w艂a艣cicielki cz臋艣膰i Biliny Wielkiej, pozostawi艂 Zygmunta Jana Henryka urodzonego 1837 i W艂adys艂awa Micha艂a urodzonego 1843, komisarza powiatu grybowskiego.

[Seweryn Uruski: Rodzina. Herbarz szlachty polskiej. T.7, s.218]

Koroste艅ski v. Korosty艅ski
Prokop i Andrzej dostali w 1555 roku przywilej na w贸jtostwo we wsi Korosnie. Eliasz syn Aleksandra 1561 na Rusi Czerwonej. Lechno z synami: Jackiem, Ignacym i Wa艣kiem posiadali w贸jtostwo koroste艅skie 1562.
Andrzej i Jan, synowie Bazylego, Micha艂 i Miko艂aj, synowie Andrzeja i Eufrozyny Smolnickiej, oraz Jan, Micha艂 i Teodor z Korostenka, synowie Jakuba i Antoniny Ustyanowskiej, wylegitymowani w Galicji 1782, po Andrzeju syn Jan z 偶ony Zofii 艢wiebodowskiej mia艂 syn贸w Stanis艂awa i Marcina, po kt贸rym z Zofii Kowalskiej synowie: Zygmunt i W艂adys艂aw.(Zbiory Dr M. Dunina-W膮sowicza).

[Poczet szlachty galicyjskiej i bukowi艅skiej. Lw贸w 1857]
Koroste艅ski Andrzej i Jan 鈥 Przemyski S膮d Grodzki rok 1782.

[Encyklopedia szlachecka]
Koroste艅ski v. Korosty艅ski h.- 1500, 1782 pw., Korost drohobycki, Galicja.
Korosty艅ski h. 鈥 1600, Korost贸w stryjski.

inne wzmianki

Maciej Augustyn: Dzieje rodzin szlacheckich herbu 鈥濸rzestrza艂鈥. Bieszczad nr 9:

s.23: W tym samym 1568 roku Demian (Ustrzycki) wykorzysta艂 sytuacj臋, w jakiej znajdowa艂o si臋 knia藕stwo w Kro艣cienku. Prawa do niego mieli liczni przedstawiciele rodu Koroste艅skich h. Sas. Niekt贸rzy z nich zaci膮gali d艂ugi na poczet swych udzia艂贸w w dziedzictwie. Demian Stebnicki wykupi艂 od Jana Zamojskiego d艂ug w wysoko艣ci 600 z艂p.(鈥) i inny d艂ug nale偶ny Wa艂czowi Koroste艅skiemu. W efekcie w 1569 roku sta艂 si臋 posiadaczem cz臋艣ci w贸jtostwa w Korosnie, cho膰 wyra藕nie trzeba powiedzie膰, 偶e i w tym przypadku nie oby艂o si臋 bez spor贸w i komplikacji. Ostatecznie Koroste艅scy utrzymali si臋 na popostwie, a profesja ta sta艂a si臋 rodzinn膮 specjalno艣ci膮 kultywowan膮 a偶 do XX wieku鈥. (przyp. m贸j: a偶 do XXI wieku, bowiem s膮 w rodzie duchowni katoliccy i pastor).

Bieszczad nr 10 s.64:
鈥濳olejnym rodem strwi膮偶skim byli Koroste艅scy z Korosna (Kro艣cienka), a tak偶e ich krewniacy Liskowaccy. Nie nale偶y tu wykluczy膰, 偶e od tego samego pnia id膮 Bandrowscy. Te trzy rodziny nale偶膮 do licznej rodziny Sas贸w鈥.

Ksi臋gi metrykalne ABGK Parafia Paportno i Knia偶pol

Koroste艅ski Piotr [1774-1790] Paportno, proboszcz, w 1784 podpis Korosty艅ski, potem Koroste艅ski.

Koroste艅ski Micha艂 paroch knia偶ypolski, w latach 1784-1831 偶ona Anna, dzieci: Rozalia, Bazyli nobiles, popowicz, Katarzyna.

[ Schematismus universi venerabilis cleri archidioeceseos metropolitanae graeco-catholicae Premisliae za lata 1828-1936]

Miko艂aj Koroste艅ski u.1777, o.1808, zm. po 1842 roku, 偶ona Anna Mudrak. Dzieci: Jan?, Antoni?, Micha艂.
[1828]-1837 Paportno, (filie: Knia偶pol, Kropiwnik,Sopotnik), Dobromil

Atanazy Koroste艅ski u.1783, o.1808, zm.15.02.1858 Jankowce
[1828]-1845 Kwaszenina, filia:Ar艂am贸w, Dobromil, v-ce Dziekan, kurator Bibl. Decan.
1845-1849 Bilicz Ni偶ny
1849-1858 emerytowany zamieszka艂y w Jankowcach.

Jan Koroste艅ski u.1789, o.1822, zm.1851?, z diecezji wile艅skiej
[1828]-1833 bez przydzia艂u
1833-[1835] Tureczki Ni偶ne, Turka
1839-1844 Wetlina, Lesko
1845-1848 Dniestrzyk D臋bowy, Turka (wpis:Joan de Wancza Koroste艅ski)
1848-1849 Kramarz贸wka, Jaros艂aw
1849-1851 Porzyce grunt., Rudki

Jan Koroste艅ski u.1814, o.1839, wd.1858, zm.1888
1839-1842 Hordynia, Sambor
1842-1850 Sambor,聽 w 1850 katecheta gimnazjum
1850-1856 Tatary, Sambor, inspektor szkolny
1856-1888 Hruszowa, Drohobycz
W 1850 A.R. Johannes Eques de Koroste艅ski
W latach 1864-1867 Dekanat Mokrza艅ski administrator, 1867-1888 Dziekan

Antoni Koroste艅ski u.1816, o.1845, zm.24.09.1893, 偶ona Wiktoria Towarnicka
1845-1851 Mi臋dzybrodzie, Sanok
1851-1874 艁opuszanka Chomina, Stary Sambor
1874-1893 Liskowate, Dobromil
W latach 1850-1860 wpis de Koroste艅ski, w roku 1853 艁opuszanka, proboszcz Antonius Eques de Koroste艅ski.

Micha艂 Koroste艅ski u.1818, o.1842, zm.9.01.1900, 偶ona Rozalia Ilnicka c贸rka ksi臋dza Bazylego i Wiktorii z Topolnickich, 艣lub 1842 艁ast贸wki.
Syn ksi臋dza Miko艂aja Koroste艅skiego i Anny z Mudrak贸w.
1842-1848 Szumiacz, Turka
1848-1850 Uniatycze, Drohobycz
1850-1852 Michnowiec, Turka
1852-1876 Za艂okie膰, Drohobycz
1876-1900 Paportno, Dobromil
W szematyzmach w latach 1853-1863 de Koroste艅ski.
Dzieci: Romuald Klemens, W艂odzimierz, Bronis艂awa Car (Dobromil), Sabina Turczy艅ska, Seweryn,?
Sabina Turczy艅ska (1852-1903), m膮偶 Ferdynand Turczy艅ski (1853-1935) syn Paw艂a i Marianny z 艁ady偶y艅skich, w艂a艣ciciel realno艣ci w Dobromilu, 艣lub 1878 Paportno. Dzieci: W艂adys艂aw Turczy艅ski (1879-1962) nauczyciel, kierownik szko艂y w Sandomierzu, Eugenia (1881-?), Romuald (ok.1883-?), Maria (ok.1885-?), nauczycielka m.in. w Busowisku.

Romuald Klemens Koroste艅ski u.1844, o.1869, zm.17.03.1918 Borys艂aw, 偶ona Zofia Lewicka, c贸rka ksi臋dza Eliasza Lewickiego, proboszcza w Szczawnem. Dzieci: Stefania,?,?
1869 Surowica, adm. Romuald Klemens Gopko de Koroste艅ski- Apostolska Administracja 艁emkowszczyzny, Arch. Pa艅stw. Przemy艣l sygn.69
09.1869-07.1871 Tokarnia, Sanok
1871-1872 Serednica, Lesko
1872-1875 Paportno, Dobromil
1875-1886 Turza艅sk, Sanok
1886-1918 Borys艂aw, Drohobycz, Cz艂onek Rady Powiatowej, Przedstawiciel Rady Szko艂y. W 1890 roku wizytacja ep. Micha艂a Lewickiego.

W艂odzimierz Koroste艅ski u.1845, o.1874, zm.27.08.1921
1874-1877 Uhn贸w, Rawa Ruska
1877-1895 Pre艂uki, Sanok
1895-1921 Kropiwnik Nowy, Drohobycz

Seweryn Koroste艅ski u.1855, o.1884, zm.20.01.1920
1884-1885 Tr贸jca, Dobromil
1885-1886 Oleszyce, Cieszan贸w
1886-1887 Zamiech贸w, Jaros艂aw
1887-1890 Jab艂onica Ruska, Dobromil
1890-1893 Paw艂okoma, Brzoz贸w
1893-1926 Bukowa, Sambor

[Inni

-Symeon Koroste艅ski, namiestnik dobromilski przy cerkwi Narodzenia NMP i w tej偶e cerkwi sukcesor, opisa艂 fakty, kt贸re mia艂y miejsce za jego 偶ycia, zaczynaj膮c od roku 1648, wojny z kozakami Chmielnickiego w: Dobromilskaja Latopis 1648-1708. (Tekst dost臋pny w Internecie).

-August Koroste艅ski, 偶o艂nierz wojsk polskich 1831, 7 pu艂k strzelc贸w pieszych.(呕yciorysy uczestnik贸w..)

-August Koroste艅ski, ajent Towarzystwa Wzajemnych Ubezpiecze艅 we Lwowie,1880 rok. (Szematyzm Kr贸lestwa Galicji na 1880 rok).

-Henryk Koroste艅ski dzia艂acz organizacji polskich w Pradze w latach 80-tych XIX w. W艣r贸d dzia艂aczy byli te偶 Stanis艂aw Towarnicki, J贸zef Soza艅ski, Zygmunt Kitlla, J贸zef Muzyka, Kazimierz Hofman 鈥 nazwiska te wyst臋puj膮 w艣r贸d familiant贸w Koroste艅skich).

-Kazimierz Koroste艅ski, dzia艂acz Klubu Polskiego w Pradze, potomkowie jego 偶yj膮 do dzisiaj w Czechach.

-W艂adys艂aw Koroste艅ski 1890-1893 starosta kolbuszowski.

-W艂adys艂aw Koroste艅ski w艂a艣ciciel Wnorowszczyzny, cz臋艣ci Tymowej, ko艂o brzeska, 1890.

-Zygmunt Koroste艅ski, fizyk, tw贸rca podstaw radiologii w Polsce, stypendysta w latach 1890-1892 Ossolineum. Pr贸bowa艂 wskrzesi膰 wydawanie w r.1897 鈥 S艂owianina鈥. Autor pracy: Ciemne promienie 艣wiat艂a, a w szczeg贸lno艣ci rentgenowskie w teorii i praktyce. Lw贸w 1896,
ale te偶 i 鈥濷peretka polityczna przed obliczem pracy. Obraz dramatyczny z dziej贸w roku 1918鈥. Lw贸w 1918.

kontakty]
Jadwiga Turczy艅ska,聽jaga@turczynski.pl