miejsca

Zadarnowo

Zadarnowo by艂o ma艂膮 koloni膮 po艂o偶on膮 ok. 12-14 km na po艂udnie od Kobrynia, przy obecnej szosie Kobry艅 – Kowel. Prawdopodobnie powsta艂o na ziemiach otrzymanych od kr贸la przez Fedora 鈥濳ota” Rotu艂da. Mieszka艂 on w Kot贸wce, patrz膮c na map臋, w pobli偶u miejsca gdzie by艂o Zadarnowo, znajduje si臋 miejscowo艣膰 Ko褌邪褕懈. By膰 mo偶e jest to owa 鈥濳ot贸wka”. W pobli偶u wida膰 wi臋cej zabudowa艅, mo偶e kiedy艣 by艂y to Bogus艂awie, a 鈥濳ot贸wk膮” by艂a tylko siedziba Rotu艂da, od kt贸rej nazwano potem wie艣. Podstaw膮 do tych przypuszcze艅 s膮 indeksy nazwisk ziemian poleskich, w kt贸rych m贸j pradziadek Kazimierz Zadarnowski zamieszkuje Bogus艂awice, a z przekaz贸w rodzinnych oraz notatek i innych dokument贸w (dowody osobiste pradziadk贸w) wynika, 偶e mieszkali w Zadarnowie, gmina Nowosi贸艂ki.
Po zachodniej stronie Zadarnowo wida膰 na mapce wie艣 携谐芯写泻懈, prawdopodobnie granicz膮ce polami uprawnymi z Zadarnowem Jaho艂ki, sk膮d pochodzi艂a rodzina Jaho艂kowskich (rodzina prababci Antoniny).
W miejscu gdzie by艂o Zadarnowo znajduje si臋 napis 褍褉. 袘芯褉 – uroczysko B贸r, czyli miejsce po wsi, kt贸rej ju偶 nie ma, a by膰 mo偶e jej mieszka艅cy zostali wymordowani. Poniewa偶 moi dziadkowie zdecydowali si臋 na repatriacj臋 do Polski, nie wiemy czy kto艣 zdecydowa艂 si臋 pozosta膰 w Zadarnowie i co mog艂o si臋 z nim sta膰.
Przytaczam relacje cz艂onk贸w rodziny, kt贸rzy po wojnie odwiedzali miejsce gdzie by艂o Zadarnowo i Jaho艂ki i dzielili si臋 swoimi wspomnieniami w listach, z innymi cz艂onkami rodziny.

鈥濷ko艂o 1980 roku jedna z moich dalekich krewnych by艂a w Zadarnowie razem z synem. Przywioz艂a gar艣膰 ziemi z Zadarnowa i posypa艂a w ogrodzie. Jej m膮偶 by艂 z tego bardzo zadowolony. Krewna wspomina, 偶e podczas tego wyjazdu do Kobrynia, autobusem pojechali z Kobrynia do Zadarnowa. Wtedy ta wie艣 nie nazywa艂a si臋 ju偶 Zadarnowo tylko Bieriozka. Wysiedli tam, gdzie sta艂 kiedy艣 m艂yn. M艂yn by艂 spalony. W miejscu gdzie by艂a ziemia Stefana Swolkiena, jaki艣 Bia艂orusin zbudowa艂 dom. Miejsce po swoim domu moje krewna pozna艂a po krzewach bzu. W miejscu siedziby J贸zefa (mojego dziadka) posadzono m艂ody las. 艁膮ka, kt贸ra by艂a za ogrodami zosta艂a osuszona, je偶d偶膮 tam traktory. Moi krewni podeszli do miejsca, gdzie mieszkali 鈥瀟amci Zadarnowscy, Maciejuki”. Las, kt贸ry tam r贸s艂 by艂 w du偶ej cz臋艣ci wyci臋ty. Po 鈥瀌worku” Maciejuk贸w, jak okre艣li艂a, nie zosta艂o ani 艣ladu, pusty plac. Las w kierunku na Kowanic臋 te偶 by艂 wyci臋ty. Ich las te偶 by艂 wyci臋ty. Tam, gdzie sta艂 dom zosta艂o kilka drzewek owocowych.
U Nied藕wieckich (Niedzimieckich) te偶 nic nie zosta艂o, a za ich miejscem zbudowano du偶y dom. By艂o w nim du偶o dzieci, by膰 mo偶e by艂 to sierociniec. Bali si臋 tam p贸j艣膰, poniewa偶 rosyjskie w艂adze zabrania艂y Polakom swobodnych wyjazd贸w poza miejsce, kt贸re by艂o zadeklarowane jako miejsce pobytu. Do Zadarnowa wi臋c pojechali z Kobrynia nielegalnie.
Byli te偶 w Kobryniu na cmentarzu, na grobie brata mojej krewnej, Zygmunta, kt贸ry nie przyjecha艂 po wojnie do Polski, lecz pozosta艂 w Kobryniu. Znalaz艂a te偶 pomnik na grobie Marii, siostry J贸zefa oraz pomnik swojego dziadka Skibniewskiego (z czarnego marmuru). Gar艣膰 ziemi, kt贸r膮 przywie藕li dla jej m臋偶a pochodzi艂a z ziemi J贸zefa, mojego dziadka.
Ze wszystkich p贸l w Zadarnowie zrobiono ko艂choz, kt贸ry nale偶a艂 do Kotasz贸w (wie艣 obok), ” i tam zabrali wszystkie nasze zabudowania” (do Kotaszowa). Czy Kotasz贸w to Kot贸wka?
W Jaho艂kach te偶 nikogo nie by艂o, wyjechali do Polski lub do Kobrynia, budynk贸w te偶 nie by艂o.鈥

Inny krewny w listach z moim dziadkiem J贸zefem rozmawia艂 o Kobryniu. M贸j krewny pisa艂 (w 1991 roku), 鈥炁糴 w Kobryniu 偶yje ca艂a rodzina jego ojca Stanis艂awa, odwiedzaj膮 si臋. Pisa艂, 偶e po Zadarnowie pozosta艂 tylko m艂yn i domek m艂ynarza oraz kilka drzew owocowych. By艂 tam i widzia艂 osobi艣cie. Konfrontacja tego, co zobaczy艂 w miejscu po Zadarnowie z wyobra偶eniami, kt贸re mia艂 po wys艂uchaniu opowie艣ci matki, wywo艂a艂a jego rozczarowanie. Nawet nie wysiad艂 z samochodu, 偶eby obej艣膰 te miejsca.
Ko艣ci贸艂 w Kobryniu by艂 nieczynny, popad艂 w ruin臋, nie mia艂 okien, drzwi i dachu. Potem odremontowano go i odprawiano msze 艣wi臋te, odnaleziono nawet oryginalne dzwony. Natomiast organy, wg s艂贸w kuzynki z Kobrynia, s膮 w Petersburgu. Ludzie zacz臋li powraca膰 do religii, ochrzcili swoje dzieci i posy艂aj膮 do Pierwszej Komunii 艢wi臋tej, bior膮 艣lub ko艣cielny. Rz膮d Bia艂oruski oraz Prawos艂awny Ko艣ci贸艂 patrzy艂 krzywym okiem na powr贸t katolickich ksi臋偶y, nabo偶e艅stwa odprawiane w j臋zyku polskim. Boj膮 si臋 powrotu 鈥瀙olskich pan贸w” (szlachty?), polskiej kultury i o艣wiaty.
Ko艣ci贸艂 odbudowa艂a polska firma ENERGOPOL, kt贸ra buduje gazoci膮gi, ze sk艂adek Polak贸w. Centrum Kobrynia nie zmieni艂o si臋, s膮 tam stare budynki, natomiast przy drodze prowadz膮cej przez Zadarnowo ( w kierunku Kowela) postawiono nowe bloki. J贸zef pyta艂 w listach o kana艂 Dniepr – Bug (pracowa艂 przymusowo przy jego budowie). Krewny pisa艂, 偶e kana艂 jest czynny i p艂ywaj膮 po nim barki.”

Zgodnie z zapiskami rodzinnymi, wg rejestru grunt贸w z 1938 roku poszczeg贸lne rodziny posiada艂y:

1. Micha艂 Zadarnowski 44,1797 ha
2. Stanis艂aw Zadarnowski, syn Stanis艂awa 41,5651 ha
3. Piotr Zadarnowski 43,6091 ha (razem 130 ha rodzinnej ziemi)
4. Wac艂aw Andronowski 59,0463 ha
5. Kazimierz Zadarnowski 22,0667 ha
6. Stanis艂aw Zadarnowski, syn Erazma 14,0887 ha
7. synowcy (bratankowie lub siostrze艅cy) Antoniego Zadarnowskiego 16,5638 ha
8. synowcy (bratankowie lub siostrze艅cy) Aleksandra Oladowskiego 18,7096 ha
9. Weronika Swolkie艅 17,3759 ha
10. Damian Pawluczyk 10,6322 ha
11. Konstanty Pawluczyk 18,1792 ha
12. Maksym Pawluczyk 16,7821 ha
13. synowcy Karpa Zinkowicza 9,8851 ha
14. synowcy J贸zefa Zinkowicza 12,8127 ha
15. synowcy Maryny Batulin 13,9992 ha
16. Piotr Liskowicz 12,2367 ha
17. synowcy Stefana Liskowicza 13,1896 ha
18. synowcy Bazylego Zinkowicza 19,5146 ha

[ 藕r贸d艂a informacji

1. Gor膮co polecam stron臋 www.radzima_org. na kt贸rej znajduje si臋 wiele pi臋knych fotografii teren贸w Bia艂orusi, w tym zabytk贸w oraz starych, katolickich cmentarzy. Umieszczono tam tak偶e propozycje kilkudniowych wycieczek zaplanowanych z my艣l膮 o odwiedzeniu miejsc pochodzenia naszych przodk贸w. Strona nieustannie rozbudowuje si臋, niedawno do艂膮czono tam zdj臋cie pomnika jednego z moich przodk贸w, znajduj膮cego si臋 na katolickim cmentarzu w Kobryniu. Dzi臋ki uprzejmo艣ci autora zdj臋膰 pana Konstantina Szaustowskiego otrzyma艂am zdj臋cie o wi臋kszej rozdzielczo艣ci, dzi臋ki czemu mog艂am odczyta膰 napis na p艂ycie pomnika oraz informacje o tym, 偶e pozosta艂e groby bliskich (kt贸rych przedwojenne zdj臋cia posiadam w rodzinnym archiwum) ju偶 nie istniej膮. Strona obecnie prowadzona jest w czterech j臋zykach: bia艂oruskim, rosyjskim, polskim i angielskim.

2. www.drohiczyn.opoka.org.pl strona Diecezji w Drohiczynie wraz z adresem Archiwum.

kontakt

Magdalena Wo藕niak,聽magdalena__wozniak@op.pl