miejsca

[聽Tr贸jca

TR脫JCA聽聽[Troyca, Troycza – 聽klucz rybotycki]

S艂ownik geograficzny nazw miejscowo艣ci Kr贸lestwa Polskiego i innych kraj贸w s艂owia艅skich.聽Warszawa 1880-1902:

Wie艣, powiat dobromilski 21 km. na pn. zach. od Dobromila, 8 km. od Birczy ( s膮d powiatowy, urz膮d pocztowy i telegraf). Na pn. 艁odzinka G贸rna i Dolna, na wsch. Posada Rybotycka i Borys艂awka, na pd. Jamna Dolna i Gr膮ziowa, na zach. 艁omna i Krajna. Przez wie艣 p艂ynie Wiar, wchodz膮cy do Posady Rybotyckiej. Z wielu drobnych dop艂yw贸w znaczniejszy potok Jamninka. Zabudowania wiejskie le偶a艂y na lewym brzegu Wiaru. We wschodniej stronie wsi wzg贸rze Kamionka(490 m.), a na pn. zach. Jawor贸w (500 m.). W艂asno艣膰 wi臋ksza ma roli ornej 346, 艂膮k i ogrod贸w 88, pastwisk 28, lasu 641 mr., w艂asno艣膰 mniejsza ma roli ornej 603, 艂膮k i ogrod贸w 80, pastwisk 76, las贸w 144 mr. W 1880 roku by艂o 64 dom贸w, 414 mk. W gminie, 3 domy, 23 mk. na obszarze dworskim. Parafia rzkat. w Rybotyczach, grkat. w miejscu. Do parafii nale偶膮 Jamna Dolna i G贸rna. We wsi cerkiew pod wezwaniem 艣w. Tr贸jcy, tartak o jednym gatrze i pile zwyczajnej, produkuj膮cy rocznie do 186 mt. lub desek, 艂at i brus贸w”.

Osada, wie艣 o bardzo bogatej i d艂ugiej historii, si臋gaj膮cej XIV wieku, a zako艅czonej definitywnie w latach 70-tych XX wieku. Pierwsze wzmianki o niej pochodz膮 z 1367 roku, kiedy to wesz艂a w sk艂ad d贸br rybotyckich. Istnia艂a najpewniej ju偶 wcze艣niej, usytuowana u wylotu doliny Jamny, przy klasztorze 艣w. Tr贸jcy, od kt贸rej wzi臋艂a nazw臋. W 藕r贸d艂ach bardzo cz臋sto wymieniana jest z Jamn膮 Doln膮. Nale偶a艂a ona do grupy osad zak艂adanych na prawie wo艂oskim w dorzeczu Wiaru.聽 Na skutek s艂abego zaludnienia, pocz膮tkowo kilka osad mia艂o wsp贸lnego kniazia. Tak te偶 by艂o od 1505 do 1532 w Tr贸jcy i Jamnej. W 1532 roku w Tr贸jcy odnotowano istnienie czterech dworzyszcz [w Jamnej tylko dw贸ch], m艂yna, popostwa oraz so艂tysa na jednym dworzyszczu. Badacz regionu Krzysztof Wolski stwierdzi艂, i偶 贸wczesna szata ro艣linna tego terenu r贸偶ni艂a si臋 niewiele od obecnej. Nale偶y tylko przypuszcza膰, i偶 wi臋kszy udzia艂 mia艂y drzewa li艣ciaste. By艂y to miejsca wypasu 艣wi艅, obfituj膮ce w d膮b, cisy, grab, buk i jod艂臋, a o drzewostan聽 dbali kniaziowie i so艂tysi.

Gdy w r.1443 dosz艂o do podzia艂u d贸br Rybotyckich mi臋dzy czterech braci: Waszka, Jana, Jerzego i Aleksandra, Rybotycze z ca艂ym g贸rnym dorzeczem Wiaru, z u偶ywalno艣ci膮 puszcz ko艂o Rybotycz i 艢wi臋tej Tr贸jcy i prawem po艂owu ryb, utrzyma艂 Waszko Rybotycki, piastuj膮cy przez 8 lat urz膮d s臋dziego ziemskiego przemyskiego, a potem jego syn Jan. Znaczne dochody rodowi przynosi艂a lu藕na ludno艣膰 puszcza艅ska, zajmuj膮ca si臋 hodowl膮 i wypasem trzody, stanowi膮ca p贸藕niej trzon osad pasterskich Jamnej, 艁omnej, Gr膮ziowej. W tym te偶 czasie Waszko, czo艂owy przedstawiciel rodu i jego bracia wracaj膮 na obrz膮dek 艂aci艅ski, z wyj膮tkiem najstarszego Iwana i ubo偶szych krewnych Radkiewicz贸w. Jan Rybotycki, syn nie偶yj膮cego ju偶 wtedy Stanis艂awa, w roku 1467 zajmuje w lasach 26 wieprzy wypasanych w s膮siednich lasach kr贸lewskich[Jamna G贸rna], a tak偶e napada tej samej zimy z „w dwudziestu szlachty i pi臋膰dziesi臋ciu ch艂op贸w na stado trzystu wieprzy, p臋dzonych z las贸w kr贸lewskich z Makowej do Przemy艣la.

W osiemdziesi膮tych latach XV wieku okoliczne wsie Rybotycz, m.in. Tr贸jca by艂y ju偶 osadami zasiedzia艂ymi i zagospodarowanymi, z wyj膮tkiem po艂udniowej cz臋艣ci Jamny Dolnej. Rybotyccy otaczali si臋 i 艣ci膮gali do miasteczka Rybotycze ludno艣膰 polsk膮, st膮d by膰 mo偶e nieliczni rzymscy katolicy zamieszkuj膮cy i Tr贸jc臋. Krzysztof Wolski szacuje, i偶 pod koniec XV wieku zamieszkiwa艂o j膮 90 os贸b. Koniec XV i pocz膮tek XVI wieku to okres ogromnych zniszcze艅 i spustosze艅 jakie poci膮ga艂y za sob膮 wojny wo艂osko-tureckie. Rafa艂 Rybotycki zmuszony zosta艂 do zastawu, a nast臋pnie sprzeda偶y klucza. 9.11.1500 roku zastawia za sum臋 20 grzywien Jamn臋 i Tr贸jc臋 swemu szwagrowi Janowi Dzieduszyckiemu, a w 1505 roku w艂a艣cicielami s膮 ju偶 Stanis艂aw i Rafa艂 Kormaniccy.

Dw贸r obronny z XVI-XVII wieku, usytuowany by艂 na po艂udniowym kra艅cu wsi, przy drodze do Jamnej. [艢lad贸w mo偶na tam szuka膰 jeszcze dzi艣]. Mury by艂y 艣wiadkiem wielu tragedii i okrucie艅stw. Oko艂o 1640 roku by艂a to siedziba znanego warcho艂a Miko艂aja Ossoli艅skiego. Skupi艂 on wok贸艂 siebie liczn膮 鈥瀔ompanij臋” podobnych sobie zabijak贸w i naje偶d偶a艂 okoliczne wsie, dwory, s膮siad贸w. W zamku tym wi臋zi艂 swoich przeciwnik贸w, a tak偶e drug膮 偶on臋, Katarzyn臋 ze Staro艂臋skich.

Cerkiew usytuowana by艂a na wzg贸rzu, wie艣 rozci膮ga艂a si臋 poni偶ej, w dolinie. Do 1972 roku istnia艂a jeszcze cerkiew parafialna z 1763 roku, nie u偶ywana od 1947, jednak偶e cz臋sto odwiedzana przez by艂ych mieszka艅c贸w. Denerwowa艂o to go艣ci o艣rodka rz膮dowego i w roku 1972, na osobiste polecenie 贸wczesnego premiera Piotra Jaroszewicza, zosta艂a rozebrana, a otaczaj膮cy j膮 cmentarz rozjechano spychaczem. Do dzi艣 pozosta艂a po wsi tylko przydro偶na kapliczka.

Polska po艂udniowo-wschodnia w epoce nowo偶ytnej. 卢r贸d艂a dziejowe.聽Wyd. Z. Budzy艅ski i K. Przybo艣. Rzesz贸w 1997 T.1 cz.1-4:

Rej.pob.1628聽s. LXII wymieniona w kluczu rybotyckim

s.8 j. w.

s.72: Troyca: de laneis 4 per gr 30; pop de synagoga fl.2; taberna annualis gr 12; molendinum korecznik 2 rotarum per gr 12聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽 聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽7/21/0[7/6/0]

[艂an贸w 4, pop i cerkiew, karczma, m艂yn dwuko艂owy]

Rej.pob.1651 s.53: de laneis 2 per gr 30; sinagoga libera; taberna annualis gr 12; molendinum

korecznik annuali 2 rotharum gr 24; lanei 2 per Cosacos desolate et abiurati聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽 聽聽3/6/0

[2 艂any, cerkiew, karczma, m艂yn dwuko艂owy, 2 艂any zwolnione od podatku zniszczone przez Kozak贸w]]

Rej.pob.1658

s.87 [k.18] Jamna et Troyca: Ossolinski: de laneis 3 per gr 30; taberna annualis gr 12; molendinum korecznik annuale 2 rotarum per gr 12聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽 4/6/0

Lanei vero 4 ante advocatiali, laneus 1; hortulani in agris 4 desolati et abiurati聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽

聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽 聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽5/24/0

Rej.pog艂.1674聽s.61 wymieniona w kluczu rybotyckim, w艂asno艣膰 Stanis艂awa Sici艅skiego.

s.101: a personis subditorum utriusque sexus cum popone n[ume]ro septem In summa fl. 15/0

Opis jak Jamna.

Parochusi:

[1795]聽聽聽聽聽 聽聽聽聽聽Micha艂 Sapi艅ski

[1802]聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽 Gregorius Podlaszecki

[1828]-1865+Bazyli Podlaszecki, 偶ona Maria

1865-1866聽聽聽聽 J贸zef Ludkiewicz, adm.

1866-1896+ 聽聽Jan Tarnawski

1896-1898聽聽聽聽 Leon Ka艂u偶niacki, adm.

1898-1901+聽聽 Iwan F. Holijan

1901聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽 Micha艂 Mostowicz, adm.

1901-1931聽聽聽聽 Wasyl Ba艂ko

1931-[1939]聽聽 Iwan Czo艂owicz

Wikariusze:

1874-1876聽聽聽聽聽聽聽聽聽 Wasyl Metyk

1880-1883聽聽聽聽聽 Piotr Tustanowicz

1883-1884聽聽聽聽聽 Micha艂 Handjak

1884-1885聽聽聽聽聽 Seweryn Koroste艅ski

1894-1896聽聽聽聽聽 Leon Ka艂u偶niacki

1929-1931聽聽聽聽聽 Miko艂膮j Liskiewicz

Rok 1846 w Galicji.聽Materia艂y 藕r贸d艂owe”.聽Warszawa 1958 BN sygn.179553

Ludno艣膰 364, ziemie dworskie og贸艂em 1103, role 346, 艂膮ki i ogrody 88, pastwiska 28, lasy 641. W艂a艣ciciel Antoni Tyszkowski..

Ziemie ch艂opskie og贸艂em 903, role 603, 艂膮ki i ogrody 80, pastwiska 76, lasy 144.

EMIGRACJA聽1892-1924:

Cebe艅ko Pawe艂, Ruthenian, lat 35, ur.1878, 偶onaty, 8.07.1913, Alice, NY

Cebe艅ko Micha艂, Ruthenian, lat 26, ur.1886, kawaler, 17.03.1912, Main, NY

Dubczak Miko艂aj, Ruthenian, lat 17, 1891, kawaler, 17.04.1908, Kaiserin Auguste Victoria,

Fedenyszyn Onufry, Ruthenian, lat 38, ur.1876, 偶onaty, 1.04.1914, Kaiser Wilhelm II, NY

Fedenyszyn Onufry, Ruthenian, lat 37, ur.1875, 偶onaty, 9.04.1912, Kronprinz Wilhelm

Ferbotnik Maria, Polka, lat 37, ur.1877, m臋偶atka, 27.01.1914, Georg Washington, NY

Ferbotnik Jan, lat 1, 1913

Ferbotnik Micha艂, lat 4, 1910

Hnatyszyn Demian, Ruthenian, lat 34, ur.1878, 偶onaty, 30.05.1912, President Lincoln

Hnatyszyn Hnat, Ruthenian, lat 33, ur.1878, 偶onaty, 11.03.1911, Kaiserin Auguste Victoria

Mielniczek/Melniczek Anna, Ruthenian, lat 25, ur.1888, panna, 21.10.1913, Kronprinz Wilhelm, NY

Nemiec J贸zef, lat 1, ur.1907

Nemiec Katarzyna, Ruthenian, lat 23, ur.1885, m臋偶atka, 27.07.1908, Martha Washington, NY

Oreszczuk Dmytro, Ruthenian, lat 19, ur.1893, kawaler, 16.11.1912, Ameryka, NY

Oreszczuk Fedio, Ruthenian, lat 38, ur.1874, wdowiec, 16.11.1912, Ameryka, NY.

Ksi臋ga adresowa 1929聽:

cie艣le: Wojtowicz