Od pewnego ju偶 czasu daje si臋 zauwa偶y膰 pewien jakby renesans zainteresowa艅 w艂asnymi dziejami. I zainteresowanie to niewiele wsp贸lnego ma ze snobizmem. Ot, po prostu jest taka potrzeba, bowiem w nat艂oku informacyjnym medi贸w, czujemy si臋 zagubieni i jakby zapomniani. Dotarcie do rodowych korzeni i to bez wzgl臋du na pochodzenie, pozwala w pewnym sensie na dowarto艣ciowanie i wype艂nienie powa偶nej luki rodzinnej nie艣wiadomo艣ci.

Fakt ten wzmaga w powa偶nym stopniu nie tylko lokalny czy rodzinny patriotyzm, bowiem 艣wiadomo艣膰 tego sk膮d idziemy, pozwala na postawienie jakby 偶yciowego celu: dok膮d i艣膰?

Rosn膮ca 艣wiadomo艣膰 spo艂eczna wyzwala warto艣ci, kt贸re ze wszech miar s膮 niezwykle pozytywne. Zainteresowanie w艂asn膮 histori膮 pozwala doceni膰 wysi艂ki przodk贸w, umiejscowi膰 ich w dziejach naszej 鈥渕a艂ej ojczyzny鈥 i powi膮za膰 z dziejami kraju.

脫w trend ku tej wiedzy ma jeszcze jedn膮 zalet臋. Pozwala zachowa膰 dla potomnych to, co mog艂oby zosta膰 w najbli偶szym czasie bezpowrotnie zniszczone lub zapomniane.

W艣r贸d zainteresowanych tematyk膮 zaczynaj膮 kr膮偶y膰 listy, kt贸rych tre艣ci w wielu przypadkach zaskakuj膮 nie tylko pasj膮, ale i jak偶e patriotycznym odniesieniem do sprawy. To wielce buduj膮ce. Nie dlatego nawet, 偶e ludzie listy pisz膮, ale dlatego, 偶e to my zapomnieli艣my o tym, i偶 w g膮szczu jak偶e przecie偶 powa偶nych spraw z kt贸rymi codziennie boryka膰 si臋 musimy, s膮 jeszcze inne, nie mniej wa偶ne a kt贸re jak偶e g艂臋boko w nas tkwi膮. One to dr膮偶膮c nasz膮 艣wiadomo艣膰, przypominaj膮 o tym niezwykle wa偶nym elemencie rodzimej historii. To my w艣r贸d spraw dziej膮cych si臋 obecnie, winni艣my ukazywa膰 dzieje rodzin a kt贸rych wk艂ad do dziej贸w ojczystych, jest przecie偶 nie zaprzeczalny.

Autor贸w tych list贸w podzieli膰 mo偶na na jakby dwie kategorie. Na tych, kt贸rzy zainteresowani w艂asnym rodowodem nic lub prawie nic o nim nie wiedz膮 oraz tych, kt贸rzy posiadaj膮c ju偶 pewn膮 wiedz臋, nadal dostrzegaj膮 w niej luki.

Nale偶y wi臋c tu zaprezentowa膰 sprawy i tematy, kt贸re wielce przecie偶 interesuj膮ce, wzbudz膮 u Czytelnik贸w ow膮 retrospektywn膮 nostalgi臋, wyzwalaj膮c tym samym z zakamark贸w pami臋ci dawno zapomniane ju偶 sprawy. R贸wnie偶 i te, kt贸re przez lata starano si臋 w nas zaciemnia膰鈥 Wszyscy przecie偶 tworzymy histori臋 i od nas zale偶y w jaki spos贸b historia b臋dzie nas postrzega膰.

Szacuje si臋, 偶e obecnie w Polsce 偶yje oko艂o 3 milion贸w potomk贸w rodzin szlacheckich. Nie znaczy to, 偶e pozostali nie s膮 z nimi spokrewnieni lub te偶, 偶e rodziny nie szlacheckie nie tworzy艂y pi臋knej i bogatej przesz艂o艣ci. St膮d te偶 zainteresowania nasze dotycz膮 wszystkich bez wyj膮tku rodzin. Z oczywistych jednak wzgl臋d贸w, cho膰by z uwagi na zachowane dokumenty archiwalne i tradycje rodzinne, cz臋艣ciej dotyka si臋 spraw zwi膮zanych z rodzinami o proweniencji szlacheckiej a o kt贸rych to przez lata pr贸bowano bardziej lub mniej skutecznie zapomnie膰.

Czym jest drzewo bez korzeni? To pytanie wyja艣nia wiele i cho膰 wydawa艂oby si臋, 偶e heraldyka i genealogia to peryferie naszego 偶ycia spo艂ecznego, to przecie偶 nale偶y naszym dzieciom i wnukom pozostawi膰 wiarygodny dokument traktuj膮cy o dziejach rod贸w i rodzin. Nie mo偶na si臋 przecie偶 ot, tak po prostu wyobcowa膰鈥 艢wiadomo艣膰 tego wydaje si臋 by膰 przyczyn膮 owego renesansu zainteresowa艅.

Trudno wszak dociec, co decyduje o tej szczeg贸lnej pasji: sentyment, snobizm czy te偶 wsz臋dobylska komercja. Pewnym jest jednak to, 偶e mimo up艂ywu lat i utraty wielu cennych archiwali贸w, tkwi w rodzinach sentyment do zachowania pami臋ci rodowej, kt贸ra jest przecie偶 nie tylko tradycj膮, ale i podwalin膮 ka偶dego rodzinnego wizerunku.

Nale偶y jednak przestrzec zainteresowanych przed pewn膮 jakby manier膮. Ot贸偶 niekt贸rzy z nas maj膮 do przer贸偶nych herbarzy polskich stosunek prawie 偶e bezkrytyczny, jak inni zn贸w do Biblii. W tym przypadku pe艂nej jednak niejasno艣ci, fantazji i zafa艂szowa艅. Wielokrotnie pr贸bowano jako艣 to uporz膮dkowa膰, bez wi臋kszego jednak powodzenia. Heraldyka jak i genealogia bowiem jako dyscypliny naukowe s膮 stosunkowo m艂ode i w艣r贸d nauk pomocniczych historii w pewnym sensie jakby marginesowe. Dlatego te偶 unika膰 trzeba wszelkich fantastycznych wywod贸w, opieraj膮c si臋 jedynie na rzetelnych i sprawdzonych archiwalnie 藕r贸d艂ach.

Ot贸偶 analizuj膮c powy偶sze, temat ten lat wiele stanowi艂 publiczn膮 tajemnic臋. Dzi艣 jednak mo偶emy m贸wi膰 o tym otwarcie. Jeste艣my przecie偶 we w艂asnym domu.

Przedstawiony tu temat dotyczy – jak powy偶ej wspomniano – dziej贸w rodzin oraz meandr贸w polskiej heraldyki i genealogii. Dokonane wi臋c tu zostanie jak by pewne wprowadzenie, ot inicjacja tematyczna. Ono to zainteresowanym a zorientowanym w temacie zapewne nie przeszkodzi, za艣 tym kt贸rzy po raz pierwszy temat ten podejm膮, wielce przydatnym by膰 mo偶e. Oczywistym jest r贸wnie偶, 偶e z uwagi na mo偶liwo艣ci prezentacji, temat ten zawarty b臋dzie w konkretnej obj臋to艣ci.

Odtwarzanie przesz艂o艣ci rodziny jest niezwykle intryguj膮cym i interesuj膮cym zaj臋ciem. Nale偶y jednak wiedzie膰 o tym, 偶e rozpoczynaj膮c poszukiwania, nigdy nie mo偶na przewidzie膰, dok膮d mog膮 one zaprowadzi膰, bowiem zaczynaj膮c od tego co znane, docieramy do obszar贸w nigdy nie penetrowanych. I tu w艂a艣nie rozpoczynaj膮 si臋 emocje. Wszelkie jednak badania s膮 niezwykle pracoch艂onne i d艂ugotrwa艂e. G艂贸wnym jednak celem wszelkiego typu takich przedsi臋wzi臋膰, jest dotarcie do fakt贸w opowiadaj膮cych histori臋 przodk贸w. Ci z kolei mogli by膰 lud藕mi wielkiego formatu lub zupe艂nie przeci臋tnymi. Niezale偶nie jednak od tego kim byli, stanowi膮 niezwykle wa偶ne ogniwo naszego dziedzictwa. Dziedzictwo jakie przodkowie nasi pozostawili swoim nast臋pcom, cz臋sto przecie偶 nie materialne, takie jak mi艂o艣膰 dla rodziny, ojczyzny, b膮d藕 godne i uczciwe 偶ycie, spowodowa艂o, 偶e ludzie ci zas艂u偶yli si臋 w specjalny spos贸b ojczystej historii. Ich to bowiem dzieje sk艂adaj膮 si臋 na najwa偶niejsz膮 przecie偶 cz臋艣膰 historii Polski.

Andrzej Zygmunt Rola – St臋偶ycki